1977 yılında Ayla Emiroğlu tarafından kurulan Maçakızı, ilk yıllarında yazarların, sanatçıların ve gezginlerin uğrak noktası olan bohem bir kaçış alanıydı. Zaman içinde oğlu Sahir Erozan’ın dokunuşuyla büyüyen ve Gölköy’e taşınan mekân, bu özgün ruhunu korumayı başardı. Beyaz badanalı mimarisi, yamaca yerleşen yapısı ve Ege manzarasıyla kurduğu doğal ilişki, Maçakızı’nı yalnızca bir konaklama alanı olmaktan çıkarıp bir deneyime dönüştürdü.

Bu hikâye şimdi Assouline tarafından yayımlanan ‘Maçakızı: Everlasting Summer’ kitabında bir araya geliyor. Condé Nast Traveller’ın eski global genel yayın yönetmeni Melinda Stevens’ın kaleme aldığı metinler, ünlü seyahat fotoğrafçısı Oliver Pilcher’ın kareleriyle tamamlanıyor. Kitap, yalnızca bir otelin dönüşümünü değil; aynı zamanda Bodrum’un değişen kimliğini ve Maçakızı’nın bu dönüşümdeki rolünü de görünür kılıyor.

Sayfalar ilerledikçe Maçakızı’nın yalnızca estetik bir mekân değil, aynı zamanda insan ilişkileriyle şekillenen bir dünya olduğu hissediliyor. Sahir Erozan’ın önsözde vurguladığı gibi, insanlar buraya yalnızca tatil yapmak için değil, kendilerini canlı hissetmek için geliyor. Bu yaklaşım, mekânın yıllar içinde kurduğu samimi ve güçlü bağın da temelini oluşturuyor.

Bugün yetmişten fazla odası, özel villaları ve gastronomi odaklı mutfağıyla uluslararası bir destinasyona dönüşmüş olsa da Maçakızı’nın özü değişmiyor. Hâlâ bir ev hissi taşıyan, hâlâ insanları bir araya getiren ve hâlâ yazın en hafif, en özgür hâlini hatırlatan bir yer olarak varlığını sürdürüyor.

‘Maçakızı: Everlasting Summer’, tam da bu yüzden yalnızca bir otel kitabı değil; bir dönemin, bir ruhun ve bitmeyen bir yazın kaydı.

Evet, kaputundaki dik yıldızıyla VLE, Vito’nun değil, S-Class’ın üstüne oyuna giriyor. O kaslı kaput ve arkaya doğru alçalan tavan çizgisi, 2017’de veda ettiğimiz R-Klasse’yi anımsatsa da, VLE ondan sanki biraz daha dinamik. Ön tarafta, yeni GLC EQ ve yeni S-Klasse’den tanıdığımız isteğe bağlı LED’lerle döşeli olabilen dört yatay krom lamelli panjur ve aydınlatmalı çerçevesiyle dikkat çekerken, Digital Light farlar çift yıldız deseni ve mikro-LED teknolojisiyle yeni nesil S’leri de hatırlatıyor. Arkada da ‘Arc Design’ stop lambaları, tüm genişliği kat ederek ters bir U şeklinde uzanıyor. Karşılama ve uğurlama animasyonlarıyla da bu araç artık kesinlikle bir minivan da değil, bir ‘Grand Limousine…’

Bu irilik için rekor 0.25’lik sürtünme katsayısı, 5.309 mm uzunluk, 1.999 mm genişlik ve 1.943 mm yükseklikteki bir araç için mühendisliğin sınırları zorlanmış. Ön tampondaki hava perdeleri, gömme kapı kolları, akıcı tavan çizgisi ve inceltilmiş arka spoyler... Bunların hepsi, 115 kWh’lık dev bataryayı besleyip 700 kilometreyi aşan menzili mümkün kılıyor. 800V mimarisi sayesinde bir kahve molasında 320 kilometre menzil ekleyebiliyorsunuz. 300 kW’ın üzerindeki DC şarj hızıyla, büyük bataryada yüzde 10’dan 80’e dolum süresi sadece 25 dakika... Daha sonra gelecek 80 kWh’lık LFP bataryalı versiyonlarla bu süre daha da kısalacak. Üstelik çift yönlü şarj sayesinde VLE, evinize ya da şebekeye enerji verebilecek…

VLE’nin kabin içinde ön tarafta, opsiyonel MBUX Superscreen tüm gösterge panelini kaplıyor. 10.25 inçlik dijital gösterge paneli, 14 inçlik merkezi dokunmatik ekran ve yine 14 inçlik ön yolcu ekranı, tek bir cam yüzey altında birleşiyor. Ön yolcu ekranı, sürücünün dikkatini dağıtmamak için kamera tabanlı gizlilik fonksiyonuna sahip. Yeni çok fonksiyonlu direksiyonda ise eski güzel döner kumandalar geri dönmüş.

Arkada ise ikinci ve üçüncü sıra koltuklar, akıllı bir ‘koltuk balesi’yle size göre yerleştiriliyor. Manuel koltuklar, ‘Roll & Go’ sistemi sayesinde artık katlanıp mini tekerleriyle yürütülebiliyor. 34 kilogramlık koltukları sökmek artık bir eziyet olmaktan çıkmış. Elektrikli versiyonlarda multimedya ekranından dört farklı konfigürasyon seçerek koltukları düzenleyebiliyorsunuz. Exclusive Line’da ise; masaj, ısıtma, soğutma, açılır baldır desteği, kol dayama yerinde kablosuz şarj... Tavan döşemesinden süzülerek inen 31.3 inçlik 8K panoramik ekran, 22 hoparlörlü Burmester 3D surround ses sistemi ve Dolby Atmos ile birleşince arka bölüm adeta bir sinema salonuna dönüşüyor. İş toplantıları için entegre kamera, Çin pazarı için özel olarak düşünülmüş UV dezenfeksiyon bölmesi, ısıtılıp soğutulabilen saklama gözleri... Liste uzadıkça uzuyor…

VAN’DA S-CLASS HİSSİ

Fakat alçalan tavan çizgisinin, üçüncü sırada 1.90’ın üzerindeki yolcular için biraz ‘mağara hissi’ yaratabileceği de akla geliyor. Mühendisler, arkada Formula 1’deki gibi yatay yerleştirilmiş pushrod suspansiyon kullanarak tekerlek davlumbazlarından tasarruf etseler de; tavan alçalmasını göz ardı etmek, biraz zor. Neyse ki opsiyonel devasa cam tavan bu derdi önemli ölçüde bertaraf ediyor. İki seri klima standarttayken üçüncüyü de opsiyonda ekletebiliyorsunuz. Tabii bu kadar hacmi ısıtmak da, e-menzilden çalacaktır.

Bagaj hacmi, üç sıra koltuk yerindeyken, 795 litreye ve tüm koltuklar söküldüğünde 4.078 litreye ulaşıyor. Bagaj kapağındaki arka camın açılır olması, dar park yerlerinde hayat kurtarıcı olacaktır. Müşterilerin en önemli taleplerinden biri olan, yan sürgülü kapıların camlarının da tamamen açılabilmesi, artık mümkün…

VLE’nin sürprizlerinden biri de; 7 derece arka aks yönlendirmesiyle dönüş çapının 10.9 metreye düşürülmesi… Havalı suspansiyon Google Maps verileriyle en doğru yüksekliği koruyor; yani araç yolu ‘okuyor’ da diyebiliriz.

Performans ise VLE 300 272 HP ile 9.5 saniyede ve VLE 400 415 HP ile 6.5 saniyede 0-100 km/h… Maksimum hız da 180 km/h.

Güvenlik asistanları 10 kamera, 5 radar ve 12 ultrasonik sensörle çalışıyor. Seviye 2++ sistem ellerinizi direksiyondan çekmenize izin verecek kadar gelişmiş. Araç geldiğiniz son 150 metreyi hafızaya alıp aynı rotayı geri gidebiliyor.

VLE 300 1.000 kg ile sınırlı çekme kapasitesi, VLE 400’de frenli 2.5 ton çekip yüzde 30 eğimin altından kalkabiliyor. Azami yüklü ağırlık, 3,7 ton. Boş ağırlık 80 kWh bataryalı versiyonda 2.8 ton, 115 kWh’lık full donanımlıda 3 tonun üzerinde. Bu da en zengin donanımda 500 kg, bazda 900 kg faydalı yük demek…

Fiyatlar Almanya’da 57.000 Euro’dan başlayıp Exclusive Line’da 113.000 Euro’yu buluyor. Türkiye’de 8-10 milyon TL bandı bekleniyor. İleride daha da lüks VLS ve daha özel Maybach versiyonlarıyla fiyat tavanı daha da yükselecek. Yeni VL ailesinin Guard zırhlı yapımlarını da görecekmişiz…

37 yıllık otomotiv gazeteciliğimde ilk kez bir ‘van’a binip kendimi S-Class’ta hissettim. Evet üçüncü sıra 1.90 için dar, evet fiyat yüksek, evet yük kapasitesi sınırlı… Fakat, bunlar, EQV ile kapısı aralanmış, fakat şimdi dedike VAN.EA platformunun üzerinde hazırlanmış VLE’nin yaratacağı yeni segmentin önünde engel değil. Çünkü, VLE bir ihtiyaçtan çok, bir lüks konfor tercihi olacak. Ve bazı tercihler, rakamlarla açıklanamaz…

Örneğin bulaşık yıkama görevinin talimatları şöyle: Vücut kamerası ellere dönük olacak; en az beş tabak yıkanıp temiz hali kameraya gösterilecek. Bu görüntüler, nesnelere dokunarak yapılan karmaşık görevleri robotlara öğretmek için kullanılıyor.

DoorDash, bu verileri hem kendi modellerini eğitmek hem de iş ortaklarıyla paylaşmak için kullanıyor. Söz konusu iş ortakları; perakende, sigorta, konaklama ve teknoloji sektörlerinde. Her birinin kim(ler) olduğunu tahmin etmek hiç de zor değil.

30 ülkede yapay zekaya veri topluyor

Uber de geçen ekim’de benzer bir program başlattı ve kuryerleri ile benzer görevlerden veri topluyor, ama bunu çok daha büyük ölçekte yapıyor. ‘Uber AI Solutions’ adlı kurumsal yapay zeka ve veri hizmetleri bölümü 30 ülkeye yayılmış durumda. Bu yapı ile şirketlere etiketleme (yani neyin ne olduğunu yapay zekaya anlatma), çeviri ve model eğitimi hizmetleri sunuyor.

Uber ayrıca ‘Segments.ai’ adlı lidar -yaygın olarak otonom araçlarda çevreyi algılamada kullanılan, gelişmiş bir tür mini radar- satın alarak robotik ve otonom sistemler için algı verisi kapasitesini artıracak.

Yeni kariyer alanı: İnsansı robot pilotu

‘Instawork’ ise daha doğrudan bir model kullanıyor. Los Angeles’ta katılımcılara kafa kamerası dağıtılıyor; yemek yapma, temizlik ve alışveriş gibi günlük aktiviteler kayda alınıyor. Şirket iki saatlik kullanılabilir video için yaklaşık 80 dolar ödüyor.

İnsansı robot üreticisi ‘Figure’, daha teknik pozisyonlar için eleman arıyor. Pozisyonun adı, ‘Humanoid Robot Pilot’, yani ‘İnsansı Robot Pilotu’. Bu iş; robotları uzaktan kontrol etmeyi, görevlerde yönlendirmeyi ve yapay zeka eğitimi için veri toplamayı kapsıyor. Saatlik ücreti ise 35 ila 50 dolar arasında.

Neden simülasyon yetmiyor?

Google’ın 2013 yılında satın aldığı, merdiven çıkan, tekme atınca düşmeyen robotlarıyla hatırlayacağınız Boston Dynamics, 2021’den beri Hyundai Motor Grubu’na ait ve 2028'e kadar yılda 30 bin insansı robot üretmeyi planlıyor. Bu robotların her birine eğitim verisi gerekiyor. Ama araştırma robotlarında toplanan veri gerçek dünya için yetmiyor. Kaygan tabak ya da sıkı musluk gibi ayrıntılar simülasyonda modellenemiyor. Bir yapay zekayı eğitecek ölçekte gerçek dünya verisi toplamanın yolu da milyonlarca insanın günlük hayatını kaydetmesinden geçiyor. DoorDash gibi gig platformları, yani aynı işi aynı anda çok sayıda insana dağıtabildiğiniz yapılar, bu devasa veriyi toplamak için ideal konumda.

Bize robot mu gelir, eğitimi mi?

Bir zamanlar yeni telefonların ve otomobillerin Türkiye’ye ne zaman geleceğini konuşuyorduk; şimdi insanların bu tuhaf işlere ne zaman yöneleceğini konuşuyoruz. O meşhur Çin temennisi sanki günümüzde yaşayanlar için söylenmiş olmalı, zira pek enteresan zamanlarda yaşıyoruz.

Zuma’nın yeni öğle menüsünü anlatırken “gün ortasında modern Japon lezzeti” ifadesini kullanıyorsunuz. Sizce öğle yemeğini akşam servisinden ayıran gastronomik kriterler neler?

“Gün ortasında modern Japon lezzeti” derken öğle servisinin ritmine uygun bir deneyimi kastediyoruz. Öğle yemeğinde daha hafif, dengeli ve hızlı tüketilebilen tabaklar öne çıkıyor. Akşam servisinde ise deneyim daha uzun ve sosyal; daha yoğun aromalar ve zengin kombinasyonlar sunulabiliyor. Öğle menümüzü, günün temposuna uyum sağlayan ama modern Japon mutfağının karakterini koruyan bir denge üzerine kurduk.

Menüde miso çorbasıyla başlayan, ara sıcaklar ve ana yemekle ilerleyen bir kurgu var. Bu akış, Japon mutfağının klasik yemek ritüellerinden mi ilham alıyor, modern restoran deneyimine göre mi şekillendi?

Menünün akışı Japon mutfağının geleneksel yemek kültüründen ilham alıyor ancak bunu modern restoran deneyimine uyarladık. Miso çorbasıyla başlayan, ara sıcaklar ve ana yemekle ilerleyen bu yapı, hem Japon mutfağının ritüelini yansıtıyor hem de misafirlerin lezzetleri dengeli ve akıcı bir şekilde deneyimlemesini sağlıyor.

Paylaşılabilir tabaklar

“Izakaya ruhunu gün ortasına taşımak” oldukça ilginç bir yorum. Geleneksel olarak akşam sosyalleşmesiyle ilişkilendirilen izakaya kültürünü öğleye uyarlarken nasıl bir yaklaşım benimsediniz?

Bu kültürün temelindeki paylaşım ve rahat yemek deneyimini öğle saatlerine uyarlamayı hedefledik. Geleneksel izakayalar akşam sosyalleşmesiyle bilinse de biz aynı samimi atmosferi daha hafif ve hızlı bir öğle deneyimiyle birleştirdik. Küçük tabaklar ve paylaşılabilir lezzetler sayesinde misafirler, öğle arasında hem çeşitlilikten yararlanabiliyor hem de izakaya kültürünün keyfini günün temposuna uygun şekilde yaşayabiliyor.

Menüdeki trüflü ponzu soslu et tatakiden bahisle sormak isterim: Trüf gibi güçlü aromayı ponzu gibi narenciye bazlı bir sosla dengelemek mutfakta nasıl bir hassasiyet gerektiriyor?

Trüf, yemeğe derinlik ve karakter katarken, ponzu sosun asiditesi ve ferahlığı lezzeti dengeleyen unsur oluyor. Burada amaç, iki aromadan birinin baskın hâle gelmemesi; trüfü bir vurgu olarak kullanıp ponzunun tazelik hissini korumak. Ölçü ve tat dengesi mutfakta sürekli kontrol edilen bir süreç, böylece final tabakta umami derinliği ile narenciye canlılığı uyum içinde buluşuyor.

Lime shiso soya ile sırlanmış somon gibi tabaklarda asidite, umami ve yağ dengesinin oldukça hassas olduğunu düşünürsek bir tabağın “Zuma standardına” ulaşması hangi testlerden geçiyor?

Bu dengeyi test etmek mutfakta çok aşamalı bir süreç. Öncelikle tadım aşamasında sosun balıkla bütünleşip bütünleşmediğine bakıyoruz; asiditenin ferahlık vermesi ama baskın hâle gelmemesi, umaminin derinlik katması ve yağlı dokuyu dengelemesi gerekiyor. Ardından farklı sıcaklık ve sunum koşullarında tadımı tekrarlayarak lezzetin tutarlılığını kontrol ediyoruz. Son olarak, tabak misafire ulaştığında bıraktığı izlenim bizim için en önemli kriter; dengeli, temiz ve sofistike bir lezzet profili, Zuma standardının temelini oluşturuyor.

İstanbul’a özgü deneyim

Öğle menüsü özellikle şehirli profesyonellere hitap ediyor gibi görünüyor. Yoğun şehir hayatında, iyi bir öğle yemeğinin “hızlı” olmasının yanında gastronomik olarak tatmin edici olması sizce ne anlama geliyor?

Yoğun şehir temposunda iyi bir öğle yemeği, hızlı servis ile gastronomik tatmin arasında bir denge kurmalı. Misafirler zaman kaybetmeden, özenle hazırlanmış ve doyurucu bir deneyim yaşayabiliyor; böylece ister iş arasında kısa bir mola veriyor, ister alışveriş sonrası lezzetli bir durak deneyimliyorlar. Modern Japon mutfağının inceliği ve zengin tatları, her iki kitleye de keyifli bir deneyim sunuyor.

Global bir markada çalışırken marka kimliğini koruyup bulunduğunuz şehre dokunmak da gerekiyor. Zuma’nın DNA’sını korurken İstanbul’a özgü bir yorum katabiliyor musunuz?

Zuma’ın modern Japon mutfağına dayanan kimliğini değiştirmiyoruz ancak İstanbul’un çok kültürlü yapısından ve gastronomik beklentilerinden beslenen küçük dokunuşlar ekliyoruz. Bu, menüde yerel damak tadına yakın lezzet yorumları veya servis deneyiminde şehrin ritmine uygun uyarlamalar şeklinde olabiliyor. Ama temel prensip; marka standardını koruyarak, bulunduğumuz yere özgü bir deneyim sunmak.