Tarih mezunu olan David, bu kez takıntılarıyla Amerikan tarihinin önemli anlarına zaman yolculuğu yapıyor. ‘Life, Larry and the Pursuit of Unhappiness’, her biri dört skeçten oluşan yedi bölümlük bir dizi. Açılışı Barack Obama’nın önsözüyle yapıyor. Obama, ilerlemenin önünde duran dar kafalı, sevimsiz ve çekilmez insanlardan söz ederken sahneye Larry David giriyor.

İlk bölümde David, Bağımsızlık Bildirgesi'nin ilk taslağına kişisel şikâyetlerini eklemek isteyen Robert Livingston’ı canlandırıyor. “7 Ocak'tan sonra yeni yıl kutlaması yapılmaz” gibi, ‘Curb Your Enthusiasm’dan hatırlayacağınız türden maddeleri bildirgeye ekletmeye çalışıyor. Bir başka skeçte Rosa Parks’ın yanında oturan yolcu oluyor ve “Benim yanımda oturuyor olsaydı arkaya kendi isteğiyle koşarak gitmek istemez miydi?” diye soruyor. Absürt ama tam da Larry David’e yakışan bir yaklaşım.

1. Dünya Savaşı’nda canlandırdığı asker ise pek de cesur sayılmaz. “Ben olsam koşar, vurulmuş numarası yapardım” demesi, karakterin tipik pragmatikliğini yansıtıyor. Alexander Graham Bell’in yaptığı ilk telefon görüşmesine bile aynı huzursuz ve takıntılı bakış açısından yaklaşıyor.

Kadro, ‘Curb Your Enthusiasm’ hayranlarını mutlu edecek kadar tanıdık. Jerry Seinfeld, Susie Essman, Vince Vaughn, Jon Hamm ve Lin-Manuel Miranda konuk oyuncular arasında yer alıyor. Uzun yıllar ‘Curb Your Enthusiasm’da David’in eşini canlandıran Cheryl Hines’ın kadroda yer almaması ise dikkat çekiyor. Hines’ın gerçek hayatta Başkan Donald Trump’ın kabinesinde Sağlık Bakanı olarak görev yapan Robert F. Kennedy Jr. ile evli olduğunu düşünürsek, bu tercih çok da şaşırtıcı görünmüyor.

David kimi zaman kendini tekrar etse de yıllardır değişmeyen komedi anlayışını özleyenler için dizi keyifli bir seyir sunuyor. ‘Curb Your Enthusiasm’ın 24 yıllık serüveninde her yeni sezonu heyecanla bekleyenler için burada da tanıdık bir ritim, tanıdık bir huysuzluk ve tanıdık bir rahatlama hissi var. Yaratıcı ortağı Jeff Schaffer ile birlikte David, Amerikan tarihinin büyük anlarını bir kez daha küçük takıntıların, uygunsuz itirazların ve gereksiz ama eğlenceli tartışmaların sahnesine dönüştürüyor.

Kendimi, topluma geri verme arzusu yüksek; hem kendi hayatında hem de çevresindekilerin hayatında küçük de olsa olumlu bir etki yaratmaya çalışan biri olarak tanımlardım. Küçük yaşlardan itibaren bana şükretmenin, paylaşmanın ve başkalarına fayda sağlamanın önemi öğretildi. Dönüp baktığımda, bunun bugün beni ben yapan en temel değerlerden biri olduğunu görüyorum. Yaptığım işlerde de, kurduğum markada da, ilişkilerimde de beni en çok motive eden şey; birilerine iyi gelebilmek ve anlamlı bir katkı sunabilmek. Sanırım günün sonunda, ardında yalnızca başarılı işler değil, aynı zamanda insanların hayatına dokunmuş güzel izler bırakabilen biri olarak hatırlanmak isterim.

Oldukça yoğun ve göz önünde bir temponuz var. Bu koşturmacanın içinde kendi iç dengenizi ve motivasyonunuzu korumayı nasıl başarıyorsunuz?

Durmayı ve kendime zaman ayırmayı bu kadar önemsememin sebebi tam olarak bu. Çünkü başka türlü bu kadar yoğun bir tempoyu sağlıklı bir şekilde sürdürmenin mümkün olduğuna inanmıyorum. En yoğun günümde bile, beş dakikalığına da olsa kendime ait bir alan yaratmaya çalışıyorum. Bu bazen küçük bir bakım ritüeli, bazen kısa bir yürüyüş, bazen de sadece sessizce nefes almak olabiliyor. Bu anlar gün içinde yeniden merkeze dönmemi sağlıyor.

Sohbetimizi yeni markanıza getirmek isterim. Her şey nasıl başladı? Daha önceden moda veya kişisel bakım sektörüne ilginiz var mıydı?

Küçük yaşlardan beri kişisel bakıma ve bakım ritüellerine ilgim vardı. Ancak bunun bir meraktan çıkıp bir amaca dönüşmesi psikoloji eğitimimle birlikte oldu. Yüksek lisans dönemimde, insanın kendine zaman ayırmasının ve bunu çoğu zaman bakım ritüelleri aracılığıyla yapmasının; zihinsel, duygusal ve fiziksel iyi oluş üzerinde ne kadar önemli bir etkisi olduğunu daha derinlemesine öğrenme fırsatı buldum. O dönemde dikkatimi çeken bir diğer konu ise, dünyanın birçok yerinde oldukça doğal karşılanan öz-bakım alışkanlıklarının Türkiye’de henüz yeterince benimsenmemiş olmasıydı. Belki de kendimize öncelik vermeyi uzun yıllar boyunca bencillikle karıştırmaya alışmış bir kültürden geliyoruz. Tüm bu öğrenimler, Türkiye’ye dönme ve kendi ülkemde anlamlı bir değer yaratma isteğimle birleşince, kuracağım işin bir şekilde öz-bakımı merkeze alması gerektiğini fark ettim. Lalive de bu düşünceden doğdu.

Nasıl tanımlıyorsunuz markanızı?

Lalive ile öz-bakım anlayışını sadece bir ürün olarak değil, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkinin önemli bir parçası olarak görüyoruz. Bu nedenle geliştirdiğimiz her ürün, günlük hayatın içinde küçük ama etkili ritüeller yaratmak üzere tasarlanıyor. Çünkü biz, doğanın sunduğu en saf içeriklerin yalnızca cilde değil, iyi hissetme haline de dokunabildiğine inanıyoruz.

Pek çok insan hayatın yoğunluğundan kaçmak için rotasını Ege’ye çevirir ama siz oradan yepyeni bir üretkenlik hikayesiyle döndünüz. Assos ve Koruba Köyü ile yolunuz nasıl kesişti? Oradaki zeytin ağaçları zihninizde ilk kıvılcımı nasıl çaktı?

Assos’da geçirdiğim zamanlarda, yüzyıllardır aynı topraklarda varlığını sürdüren zeytin ağaçlarından çok etkilendim. Bir yandan son derece güçlü ve dayanıklılar, diğer yandan da sakin ve mütevazılar. Bu denge beni hep düşündürdü. Çünkü aslında insanın da ihtiyaç duyduğu şey biraz bu; sürekli daha fazlasını yapmak değil, zaman zaman durup yeniden kökleriyle bağ kurabilmek.

O halde Assos’un o şifalı atmosferi size ilham verdi…

Kesinlikle. Assos bana durmayı hatırlattı. Durduğumuzda ise çoğu zaman ihtiyacımız olan pek çok şeyin zaten bizimle olduğunu fark ediyoruz. Doğanın iyileştirici gücünü, sade yaşamın değerini ve insanın zaman zaman kendine dönmeye ihtiyaç duyduğunu orada yeniden hatırladım.

Markanızın ilgi çeken özelliklerinden biri de yerel üretimi desteklemesi ve kadın emeğiyle şekillenen tedarik yapısı. Kadın gücünü bu projenin merkezine koymak sizin için neden bu kadar önemliydi?

Hayalim yalnızca kişiye iyi gelen ürünler üretmek değil, aynı zamanda topluma da iyi gelen bir yapı kurmaktı. Bu nedenle marka en başından itibaren “hep birlikte büyüyelim” anlayışıyla şekillendi. Lalive’in kuruluş dönemine denk gelen 6 Şubat depremi ise hepimiz gibi beni de derinden etkiledi. O süreçten sonra Hatay’daki kadın üreticileri desteklemek bizim için yalnızca bir tercih değil, bir sorumluluk haline geldi. Bugün ürünlerimizin bir kısmını hâlâ bölgedeki kadın üreticilerle birlikte üretiyoruz.

Bu bölgedeki kadın üreticilerle kurduğumuz bağ bizim için çok kıymetli bir dayanışma alanına dönüştü. Bu iş birliklerini yalnızca bir üretim modeli olarak değil, emeği görünür kılmanın, yerel bilgi ve zanaatı yaşatmanın ve uzun vadeli dayanışmanın bir parçası olarak görüyoruz. Bir markanın başarısının yalnızca sattığı ürünlerle değil, dokunduğu hayatlarla da ölçülebileceğine inanıyorum. Kadın emeğini ve yerel üretimi desteklemek bu yüzden bizim için bir proje değil, Lalive’in kuruluş amacının önemli bir parçası.

Geri dönüştürülebilir ambalaj tercihiniz ve doğaya saygılı üretim prensipleriniz hakkında neler söylemek istersiniz? Sürdürülebilirlik Lalive için ne kadar kırmızı çizgi?

Sürdürülebilirlik bizim için bir trend değil, bir sorumluluk. İlhamını doğadan alan bir marka olarak, aldığımız her kararda doğaya karşı da sorumluluk taşıdığımızı düşünüyoruz. Bu yüzden geri dönüştürülebilir ambalajlardan yerel üretime ve %100 doğal içeriklerimize kadar pek çok tercihimiz, yalnızca bugünü değil, uzun vadeyi de düşünerek şekilleniyor. Kusursuz olduğumuzu iddia etmiyoruz. Ancak her geçen gün daha bilinçli, daha saygılı ve daha sürdürülebilir bir yapı kurmaya çalışıyoruz.

Sırada neler var?

Başlangıcında da Lalive hiçbir zaman yalnızca bir bakım markası olarak kurgulamadım. Akıl, beden ve ruh sağlığını bir bütün olarak ele alan bir anlayışla çıktım yola. Bu nedenle gelecekte de Lalive’i yalnızca ürünlerle tanımlamıyorum. İnsanların kendilerine zaman ayırabildikleri, yavaşlayabildikleri ve yeniden kendileriyle bağ kurabildikleri deneyimler yaratmak beni en az ürün geliştirmek kadar heyecanlandırıyor.

Efes, antik dünyanın en görkemli kentlerinden biri... Bugünkü Selçuk ilçesi çevresinde, Küçük Menderes’in antik adıyla Kaystros Nehri’nin denize ulaştığı bölgede gelişmiştir. Antik çağda liman kenti olarak büyümüş, ticaret yollarının, Artemis kültünün, Roma kent yaşamının ve erken Hıristiyanlık tarihinin en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Zamanla Küçük Menderes’in taşıdığı alüvyonlar limanı doldurmuş, kent denizden uzaklaşmış ve eski gücünü kaybetmiştir.

Efes’i iki günlük bir programla gezmek en doğrusu. İlk gün antik kente, Yamaç Evler’e, Efes Müzesi’ne ve Selçuk merkezine ayrılmalı. İkinci gün ise çevredeki kutsal, kırsal ve nostaljik duraklar gezilmeli: Meryem Ana Evi, Artemis Tapınağı, Saint John Bazilikası, Şirince ve Çamlık Tren Müzesi…

ROMA DÖNEMİNİN BÜYÜK KENTİNDE DOLAŞMAK GİBİ

Efes gezisine erken başlamak gerekir. Yaz sıcakları bastırmadan sabah saatleri çok daha rahattır. Ören yerinde iki giriş vardır; hafif eğim nedeniyle üst kapıdan başlamak yürüyüşü kolaylaştırır. Rahat ayakkabı, şapka ve su bu gezi için gerçekten önemli…

Efes’te yürümek, Roma döneminin büyük bir kentinde dolaşmak gibidir. Devlet Agorası, Odeion, Prytaneion, Kuretler Caddesi, Hadrianus Tapınağı, Celsus Kütüphanesi, Mermer Cadde, Büyük Tiyatro ve Liman Caddesi kentin ana duraklarıdır. Her biri Efes’in farklı bir yüzünü gösterir.

Kuretler Caddesi, Efes’in en etkileyici yürüyüşlerinden biridir. Herakles Kapısı ile Celsus Kütüphanesi arasında uzanan bu yol, kentin eski tören yollarından biriydi. Artemis adına yapılan törenlerde kortejler buradan geçerdi. Caddenin iki yanında dükkânlar, çeşmeler, anıtlar, hamamlar ve evler bulunurdu. Bugün mermer taşların üzerinde yürürken gündelik hayatın, dini törenlerin ve şehir gösterişinin iç içe geçtiği bir alandan geçersiniz.

Celsus Kütüphanesi, Efes’in simgesidir. Gaius Julius Aquila tarafından babası Celsus Polemaeanus anısına yaptırılmıştır. Ön cephesindeki zarif düzen, sütunların oranları ve heykel nişleri, Roma mimarlığının etkileyici sahneleme anlayışını gösterir. Nişlerde Celsus’un erdemlerini temsil eden heykeller yer alırdı. Yani akıl, erdem, düşünce ve bilgi burada mimariye dönüşmüştür.

Büyük Tiyatro, kentin en etkileyici yapılarından biridir. Roma döneminde 24 bin kişiye ulaşan kapasitesiyle Efes’in ne kadar büyük ve canlı bir kent olduğunu anlatır. Aziz Paulus’un vaazları ve Artemis kültü çevresinde yaşanan tartışmalarla da erken Hıristiyanlık tarihi açısından önem taşır.

Yamaç Evler’i atlamamak gerekir. Kuretler Caddesi üzerindeki bu evler, Efes’in zenginlerine aitti. Mozaikler, freskler, mermer kaplamalar, peristilli avlular, özel hamamlar, su sistemi ve ısıtma düzeni Roma dönemi elit yaşamını gözler önüne serer. Efes’te anıtsal caddeleri görmek başka, evlerin içine girip gündelik lüksü anlamak başka bir deneyimdir.

Öğleden sonra Efes Müzesi’ne zaman ayırmak gerekir. Selçuk merkezindeki müze, ören yerinde görülenleri toparlar. Artemis heykelleri, Yamaç Evler buluntuları, günlük yaşam eşyaları ve kült objeleri Efes’i daha anlaşılır hale getirir. Özellikle Artemis heykelleri, Anadolu’nun Ana Tanrıça geleneğinden Artemis kültüne uzanan sürekliliği hissettirir.

Günün sonunda Selçuk çarşısında dolaşmak iyi olur. Küçük lokantalar, esnaf sofraları ve yerel tatlar geziyi yumuşatır. Çöp şiş, zeytinyağlı otlar, yoğurtlu mezeler, incir, üzüm ve zeytin ürünleri bu bölgenin sofra hafızasını oluşturur. Efes’i gezdikten sonra Selçuk’ta oturup yemek yemek, antik kenti yaşayan bir yerle ilişkilendirir.

MERYEM ANA EVİ, ŞİRİNCE VE ÇAMLIK TREN MÜZESİ

İkinci gün Selçuk çevresine ayrılmalı. Meryem Ana Evi, Bülbül Dağı’nda yer alan küçük ama çok ziyaret edilen bir hac mekânıdır. Meryem Ana’nın Havari Yuhanna ile Efes’e geldiğine ve hayatının son dönemini burada geçirdiğine inanan çok sayıda ziyaretçi buraya gelir. Yapının orijinalliği konusunda kesin bir ifade kullanılmasa da burası güçlü bir kutsal gelenekle yaşar.

Ayasuluk Tepesi’ndeki Saint John Bazilikası da bu rotanın önemli duraklarından biridir. Aziz Yuhanna adına yapılan bazilika, İmparator İustinianos döneminde büyük bir yapıya dönüştürülmüştür. Bugün kalıntıları bile yapının ölçüsünü hissettirir. Aynı çevredeki Ayasuluk Tepesi ve Selçuk manzarası, Efes’in antik kentten Bizans ve Türk dönemlerine uzanan hikâyesini birlikte gösterir.

Artemis Tapınağı bugünkü görünümüyle mütevazı kalabilir; ama anlamı çok büyüktür. Antik dünyanın yedi harikasından biri sayılan Artemision, Efes’i binlerce hacının ziyaret ettiği bir kült merkezine dönüştürmüştü. Bugün az şey görürüz; ama bilerek bakarsak bir zamanların görkemini hayal edebiliriz.

Günün devamında Şirince’ye çıkmak güzel olur. Selçuk’tan kısa bir yolculukla ulaşılan bu eski Rum köyü, taş evleri, dar sokakları, meyve bahçeleri ve manzarasıyla Efes programına sıcak bir mola katar. Acele etmeden yürümek, kahve içmek ve köy ürünlerini tatmak yeterlidir.

Çamlık Tren Müzesi ise rotaya beklenmedik bir renk katar. Selçuk’tan Aydın yönüne giderken Çamlık Köyü içinde yer alan müze, Türkiye’nin en büyük demiryolu müzelerinden biridir. İzmir-Aydın Demiryolu’nun Anadolu’daki ilk demiryolu hattı olduğunu hatırlarsak, burası ulaşım ve ekonomi tarihi açısından da anlamlı bir duraktır.

EFES’İ ÖZEL KILAN TAM OLARAK NE?

Efes’i anlamak için üç kavram önemli: Liman, kült ve katman. Liman, çünkü Efes antik dünyanın en büyük ticaret merkezlerinden biriydi. Kral Yolu’nun batı ucuyla Ege ve Akdeniz dünyasını birbirine bağlıyordu.

Kült, çünkü Efes önce Ana Tanrıça, sonra Artemis, ardından Meryem Ana ve Hıristiyanlık tarihiyle güçlü bir kutsal merkez kimliği kazandı.

Katman, çünkü burada Hitit kaynaklarındaki Apasa tartışmalarından İon yerleşimine, Roma başkentinden Bizans Ayasuluk’una, Selçuk çarşısından Şirince’ye kadar uzanan uzun bir hikâye vardır.

BÖLGEYE NEDEN ŞİMDİ GİTMELİ?

Efes, yaz sıcaklarında yorucu olabilir. Bu yüzden havalar fazla ısınmadan yola çıkmak en iyisi. Gece müzeciliği ise önemli bir avantaj sağlıyor. Akşam ziyareti mümkün olduğunda Efes’in taşları başka bir ışık altında görülür. Gitmeden önce güncel saatleri kontrol etmekte yarar var.

Efes’e gitmek, Anadolu’nun en görkemli kentlerinden birini Selçuk’un yaşayan dokusu ve çevre rotalarıyla birlikte okumaktır.

LEZZETLER

• Selçuk’ta çöp şiş
  • Zeytinyağlı Ege otları
  • Yoğurtlu mezeler
  • İncir, üzüm, zeytin ve zeytinyağı
  • Şirince’de köy kahvaltısı
  • Ev yapımı reçeller
  • Çamlık ve çevresinde köy ürünleri

 EFES

• Coğrafya: İzmir’in Selçuk ilçesi çevresi
  • Antik adı: Ephesos
  • Öne çıkan yerler: Liman kenti, Artemis kültü, Roma kent yaşamı
  • Simge yapı: Celsus Kütüphanesi
  • Özel durak: Yamaç Evler
  • Kutsal alanlar: Artemis Tapınağı, Saint John Bazilikası, Meryem Ana Evi
  • Müze: Efes Müzesi
  • Yakın çevre: Şirince ve Çamlık Tren Müzesi

PRATİK BİLGİ

 Nasıl gidilir?
İzmir’den Selçuk’a araçla veya trenle ulaşılabilir. Kuşadası ve İzmir üzerinden gelenler için de kolay bir rotadır.

 Rota

1. gün: Efes Antik Kenti – Yamaç Evler – Efes Müzesi – Selçuk çarşısı
2. gün: Meryem Ana Evi – Saint John Bazilikası – Artemis Tapınağı – Şirince – Çamlık Tren Müzesi

Süre
2 gün idealdir. Gece müzeciliği döneminde ilk gün Efes’i akşam saatlerine denk getirmek geziyi daha rahat hale getirebilir.

 Ne zaman gitmeli?
İlkbahar ve yaz başı en uygun dönemdir. Yazın gündüz sıcakları yüksek olabilir; şapka, su ve rahat ayakkabı önemlidir.

Modern erkek modasında seyahat stili artık sadece konfor odaklı değil; aynı zamanda işlevsel, çok yönlü ve estetik olmalı. Çünkü günümüz erkeği, sabah sahilde kahvesini yudumlarken de akşam şık bir restorana giderken de aynı bavuldaki parçalarla zahmetsizce kombin oluşturmak istiyor. Bu nedenle 2026 yaz sezonunda seyahat modası, "az parçayla çok kombin" anlayışı üzerine kuruluyor.

HER ZAMANKİNDEN GÜÇLÜ

Hafta sonu bavulunun vazgeçilmez parçalarının başında keten geliyor. Keten gömlekler, pantolonlar ve hafif overshirt modelleri sezonun en akıllı yatırımları arasında yer alıyor. Nefes alan yapıları sayesinde sıcak havalarda maksimum konfor sunarken, doğal dokularıyla da zahmetsiz bir şıklık yaratıyor.

Özellikle beyaz, taş, açık mavi ve kum tonlarındaki keten gömlekler yaz gardırobunun temelini oluşturuyor. Gün içinde mayo üzerine rahatlıkla giyilebilen bu parçalar, akşam ise kumaş bir pantolonla kolayca şık bir görünüme dönüşebiliyor.

ŞORTLAR DAHA RAFİNE                              

Bir dönem yalnızca plaj ve spor aktiviteleriyle özdeşleşen şortlar, artık hafta sonu stilinin en güçlü parçalarından biri. Bu sezon çok bol ve aşırı sportif modellerin yerini daha temiz kesimli, rafine tasarımlar alıyor. Özellikle keten ve pamuk karışımlı kumaşlardan üretilen diz üstü şortlar modern seyahat gardırobunun vazgeçilmezleri arasında bulunuyor. Bej, krem ve açık haki tonları ise sezonun en kullanışlı renkleri olarak öne çıkıyor. Doğru parçalarla tamamlanan kaliteli bir şort, aynı anda hem rahat hem de sofistike bir görünüm sunabiliyor.

TRİKOLAR YÜKSELİŞTE

2026 yaz sezonunun dikkat çeken trendlerinden biri de kısa kollu trikolar ve polo yaka üstler. Tişört kadar rahat, gömlek kadar şık olan bu parçalar özellikle hafta sonu seyahatlerinde büyük avantaj sağlıyor. İnce triko dokular kombinlere daha sofistike bir hava katarken, fazla çaba harcamadan özenli görünmeyi mümkün kılıyor.

Özellikle gün batımı sonrası buluşmalarında ve sahil restoranlarında tercih edilen açık kahve, krem, lacivert ve adaçayı yeşili tonları sezonun favori renkleri arasında yer alıyor.

KONFOR VE ZARAFET DENGESİ

Seyahat stilinde ayakkabı seçimi çoğu zaman kıyafetin kendisinden bile daha belirleyici olabiliyor. Çünkü yanlış tercih edilen bir ayakkabı, tüm hafta sonu deneyimini olumsuz etkileyebiliyor. 2026 yazında öne çıkan modeller ise konfor ile estetiği buluşturuyor. Beyaz minimalist sneaker'lar güçlü konumunu korurken, süet loafer'lar ve kaliteli deri sandaletler de sezonun yükselen parçaları arasında yer alıyor. Özellikle açık tonlardaki süet loafer modelleri, sahil destinasyonlarında yaz stiline sofistike bir dokunuş katıyor. Amaç artık fazla resmi görünmek değil; rahat ama özenli bir stil yakalamak.

AKSESUARLARLARIN ÖNEMİ

2026 yazında aksesuarlar, seyahat kombinlerinin tamamlayıcı unsurları olarak öne çıkıyor. Güneş gözlükleri, çapraz askılı küçük çantalar ve şapkalar sezonun vazgeçilmez parçaları arasında yer alıyor. Minimal deri ya da kanvas çantalar hem işlevsellik sağlıyor hem de kombine modern bir görünüm kazandırıyor. Güneş gözlüklerinde klasik modellerin yerini daha karakterli çerçeveler alırken, saat seçiminde ağır metal bilezikler yerine hafif ve sportif tasarımlar tercih ediliyor.

Küçük gibi görünen bu detaylar, genel stilin kalitesini belirleyen en önemli unsurlar arasında bulunuyor.

Susona Bodrum’un gastronomi anlayışını nasıl tanımlarsınız? Bir misafir tabağa baktığında sizin mutfak imzanızı nerede hissetsin istersiniz?

Susona Bodrum’un gastronomi anlayışını sadelik, ürün odaklılık ve yer duygusu üzerine kuruyoruz. Ege’nin sunduğu hammaddeler son derece karakterli ve güçlü. Bizim yaklaşımımız, bu ürünlerin özünü koruyarak doğru teknikler ve dengeli dokunuşlarla onları en iyi şekilde ortaya çıkarmak.

Bir misafir tabağa baktığında üç duygu hissetsin isterim: tanıdıklık, merak ve netlik. Tabağın ne anlattığını anlayabilmeli, aynı zamanda onu yeniden keşfetmenin heyecanını yaşayabilmeli. “Bu lezzeti biliyorum ama böyle hiç deneyimlememiştim” dedirten anlar, mutfak anlayışımızın ve imzamızın en güçlü yansıması. Benim için iyi gastronomi, karmaşıklık yaratmak değil; ürünün karakterine saygı göstererek onu en doğal ve etkileyici haliyle sunabilmektir.

Menü oluştururken ilk çıkış noktanız ne oluyor: Mevsim, ürün, hikâye, misafir profili yoksa duygu mu?

Her zaman ürün... Menü oluştururken çıkış noktamız, mevsiminde ve en iyi haliyle karşımıza çıkan hammaddedir. Sezon, hikâye, misafir profili ve hatta yaratmak istediğimiz duygu bile ürünün etrafında şekillenir. Çünkü güçlü bir gastronomik deneyimin temeli kaliteli üründür. İyi bir balıkçıdan gelen taze bir balık, özenle üretilmiş bir zeytinyağı ya da toprağını tanıyan bir çiftçinin emeği, mutfağın gerçek ilham kaynağıdır. Bizim görevimiz ise bu ürünlerin karakterini koruyarak onları en doğru teknikler ve en doğru eşleşmelerle misafire sunmaktır.

Bu nedenle bir menü tasarlarken ilk sorduğumuz soru “Ne anlatmak istiyoruz?” değil, “Elimizdeki en iyi ürün ne söylüyor?” olur.

Bodrum ve Ege coğrafyası sizin mutfağınızı nasıl besliyor? Yerel ürünlerle çalışırken özellikle vazgeçemediğiniz malzemeler neler?

Bodrum’un kendi sesi var; kekik, kapari, taze nane, yerel balık. Ama en çok zeytinyağına bağlıyım. Kalitesi, koku profili, asitliği… Bunlar değişince tabak değişiyor. Bir de kıyı balıkçısından sabah gelen çipura ya da lagos; o tazelik işlenmiş hiçbir şeyle kıyaslanamaz. Bunların dışında kuzey Ege'den getirttiğim kuru ürünler var; süzme peynir, tulum, ot. Onlar da mutfağımın ortak paydası.

Cluster Executive Şef olarak aynı anda birden fazla mutfak dilini yönetiyorsunuz. Ezi, Suyah ve Octozen ya da diğer konseptler arasında denge kurarken her restoranın karakterini nasıl koruyorsunuz?

Her konseptin bir kimlik belgesi var kafamda. Ezi’de teknik derinlik ve yerel ürün ön planda; Suyah’ta zeytinyağı ve deniz, minimal bir çerçeveye oturtulmuş. Octozen’de ise Ege ile Uzakdoğu’nun çarpışması var. O gerilimi korumak karakterin ta kendisi. Yönetirken sormam gereken soru her seferinde şu: “Bu tabak bu konsepte ait mi?” Evet diyemiyorsam, ne kadar iyi olursa olsun o tabak orada durmamalı.

Kariyeriniz boyunca farklı yapılarda çalıştınız. Bu uluslararası deneyimler sizin mutfak bakışınızı nasıl dönüştürdü?

Her mutfak bana farklı bir soru sormayı öğretti. Bazı mutfaklar tekniğin sınırlarını gösterdi; bazıları hammaddeyle ne kadar az müdahaleyle ne kadar uzağa gidebileceğimi. Ama en büyük dönüşüm şu oldu: farklı kültürlerin mutfaklarına saygıyla yaklaşmak, ama onları taklit etmemek. Referans almak başka, kopyalamak başka…

Son yıllarda lüks gastronomide ‘sadeliğin rafineliği’ daha çok konuşuluyor. Sizce bugün iyi bir tabak neyi gereksiz yere yapmamalı?

Bence iyi bir tabak gereğinden fazla açıklama yapmaya çalışmamalı. Gastronomide olduğu gibi tasarımda da sadelik, çoğu zaman en güçlü ifade biçimi bence. Bir tabağın her unsurunun bir amacı ve katkısı olmalı; yalnızca görsel etki yaratmak için eklenen detaylar zaman zaman ürünün önüne geçebiliyor.

Gereksiz süslemeler, tabağın hikâyesine hizmet etmeyen bileşenler ya da yalnızca teknik beceri göstermek amacıyla yapılan dokunuşlar, odağı asıl önemli olandan uzaklaştırabiliyor. Benim için iyi bir tabak, düşünülmüş ama zorlanmamış görünmeli. Sonuçta bir tabak da iyi yazılmış bir cümle gibidir: Her unsurun bir anlamı vardır, hiçbir şey fazlalık değildir ve tüm parçalar aynı fikre hizmet eder.

Otel mutfağında misafir beklentisi çok hızlı değişiyor. Sizce bugün global lüks otel misafiri tabakta en çok ne arıyor?

Bence bugün global lüks otel misafirinin en çok aradığı şey özgünlük. Artık dünyanın farklı şehirlerinde, farklı otellerinde benzer deneyimlere ulaşmak mümkün. Bu nedenle misafirler, bulundukları destinasyona özgü ve başka bir yerde birebir karşılaşamayacakları deneyimlerin peşinden gidiyor.

Tabakta o coğrafyanın ürünlerini, kültürünü ve karakterini hissetmek istiyorlar. Ürünün nereden geldiğini bilmek, yerel üreticilerin emeğini görmek ve yediği yemeğin bulunduğu yerle gerçek bir bağ kurduğunu hissetmek her zamankinden daha değerli hale geldi.

Bugün lüksü belirleyen şey yalnızca kullanılan malzemenin kalitesi ya da sunumun gösterişi değil. Asıl değer; misafire bulunduğu yeri hissettirebilen, samimi, özgün ve hatırlanmaya değer bir deneyim yaratabilmekte yatıyor.

Sürdürülebilirlik artık gastronominin en önemli başlıklarından biri. Siz mutfakta bunu günlük operasyonun bir parçası haline getirirken yaratıcılığı ve operasyonel verimliliği nasıl dengeliyorsunuz?

Menü planlamasından ürün kullanımına kadar her aşamada israfı azaltmaya odaklanıyoruz. Bizim için sürdürülebilirlik büyük söylemlerden çok, mutfakta her gün alınan doğru kararlar demek.

Yaratıcılığın da ancak sürdürülebilir olduğu sürece değerli olduğuna inanıyorum. Yeni bir reçete geliştirirken sadece lezzete ve sunuma değil; hazırlık süresine, ürün erişilebilirliğine, maliyet yapısına ve servis akışına da bakıyoruz. Amaç, yaratıcı fikri operasyonun gerçekleriyle buluşturabilmek. Benim için en başarılı tabaklar, hem karakter sahibi hem de uygulanabilir olanlardır.

Genç şeflerin en büyük problemi sizce teknik eksiklik mi, sabırsızlık mı yoksa kimlik arayışı mı?

Her şefin yolculuğu farklı olsa da, bugün genç profesyonellerin karşılaştığı en büyük zorluklardan birinin sabır olduğunu düşünüyorum. Teknik bilgiye ve ilhama ulaşmak artık geçmişe kıyasla çok daha kolay. Ancak bir şefin kendi bakış açısını, damak hafızasını ve mutfak kimliğini geliştirmesi zaman gerektiren bir süreç.

Günümüzde genç şefler çok sayıda örnek, trend ve görsel içerikle aynı anda karşılaşıyor. Bu da bazen kendi seslerini keşfetmeden önce başkalarının yaklaşımlarından etkilenmelerine neden olabiliyor. Oysa gerçek kimlik, yalnızca teknik beceriyle değil; deneyimle, tekrarlarla, yapılan hatalarla ve bu hatalardan öğrenilen derslerle şekilleniyor.

Ben genç şeflere her zaman meraklarını canlı tutmalarını, öğrenmeye açık olmalarını ve kendilerine zaman tanımalarını öneriyorum.

Önümüzdeki yıllarda otel gastronomisinin nasıl evrileceğini düşünüyorsunuz peki? Daha yerel, daha sade ve daha bilinçli bir mutfağa mı gidiyoruz?

Bu dönüşümün önümüzdeki yıllarda daha da belirginleşeceğine inanıyorum. Ancak burada sözünü ettiğimiz yerellik ve sadelik, geçici bir trendden çok gastronominin doğal yönü haline gelecek gibi görünüyor.

Bu nedenle gelecekte öne çıkacak otel mutfaklarının, bulunduğu destinasyonun kültürünü ve ürünlerini en iyi şekilde yansıtan mutfaklar olacağını düşünüyorum. Aynı zamanda uluslararası teknik bilgi ve deneyimi yerel kimlikle dengeli bir şekilde buluşturabilen şefler fark yaratacak. Bana göre gastronominin geleceği; daha bilinçli, daha özgün ve bulunduğu yere daha güçlü bağlarla bağlı bir anlayış üzerine şekillenecek.