Exobot SUV’un dış tasarımı, dinamik gövde oranları ve karakteristik kama profiliyle hareketsiz dururken bile sportif ve atak bir görünüm sergiliyor. Ön ve arka bölümlerdeki keskin işlenmiş hacimler, orta kısımdaki akışkan yüzeylerle birleşerek Hegra’nın antik mimarisinden ilham alan biyomekanik bir estetik oluşturuyor. 5.02 metre uzunluk, 2.1 metre genişlik ve 1.69 metre yüksekliğindeki gövde, üst segmentte konumlanıyor. Sınıfının en eğimli ön camı olan 2.4 metrelik lamine cam, 15°’lik radikal eğimiyle aerodinamizmi yeniden tanımlarken üçlü gümüş kaplama sayesinde güneş ısısı emilimini minimize ediyor. 32 farklı imza ışık çubuğu, 1932’de Suudi Arabistan’ın krallık olarak birleşmesine gönderme yapıyor. Al-Lahuj tarzı açıklıklardan etkilenen üçgen motifli hafif dövme alüminyum jantlar ise 23 inç ön ve 24 inç arka ölçüleriyle aracın maksatlı duruşunu tamamlıyor. Şahinlerin zarif uçuşundan ilham alan, yaklaşık üç metre uzunluğundaki Shahin Kanat Kapılar, anahtarlıktan veya kapı üzerindeki kontrollerden verilen komutla 60 santimetrelik yumuşak bir yay çizerek açılıyor. Böylece hem ön hem arka koltuktaki yolcuların rahatça inip binmesine olanak tanıyor.

Kabin içi, sürücüye doğru kıvrılan kokpiti ve direksiyon üzerinde toplanan temel kontrollerle teknoloji ile konforu harmanlıyor. Alt kapı camı, tek dokunuşla şeffaf veya koyu hâle getirilebiliyor; böylece aydınlık bir kabin ile tam mahremiyet arasında seçim yapılabiliyor. Hava iyonlaştırıcı, ön ve arka havalandırmalı koltuklar, 12 yönlü hafızalı elektrikli ön koltuk ayarı ve 4 yönlü elektrikli direksiyon ayarı, arka kol dayama üzerindeki kontrol ekranı ise standart. 4 bölgeli klimadaki Halo Cooling sistemi, Suudi Arabistan’a özgü aşırı sıcaklarda kabin sıcaklığını 10 dakika içinde 65°C’den 32°C’ye düşürüyor. Orta konsol ve bagajdaki soğutmalı bölmeler, üç farklı koku sunan kişiselleştirilmiş parfüm sistemi ve ambiyans aydınlatması, kabini bireysel vahaya çeviriyor. Çift odacıklı havalı süspansiyonu, çift salıncaklı ön ve çok bağlantılı arka süspansiyonla birleşerek konforu ve dinamik kabiliyeti artırıyor.

ELEKTRİKLİ GÜCÜN ÖTESİNDE

Üç elektrik motorlu tam elektrikli dört tekerlekten çekiş mimariye sahip Exobot SUV, First Edition versiyonunda 850 HP 1.000 Nm üretiyor. 0-100 km/h hızlanmasını 2.9 saniyede tamamlıyor ve 210 km/h maksimum hıza ulaşıyor. 112 kWh nominal bataryasıyla da 560 km’ye kadar menzil sunuyor. 800V mimarisiyle yüzde 10-80 arası ultra hızlı şarjı 30 dakikanın altında gerçekleştiriyor. Sürekli tork vektörleme ve aktif şasi sistemleri, her ortamda stabilite ve çevikliği koruyor. Steer-by-Wire teknolojisiyle de 400°’lik direksiyon dönüşünü 160°’ye düşürüyor ve süpersport tavrı sunuyor. Arka tekerlek açılandırma da şehir içinde daha dar dönüş çapı, yüksek hızlarda daha iyi stabilite ve virajlarda hassasiyet sağlıyor. Track, Drag ve Drift modları, SUV’un karakterini sürücünün tercihine bırakıyor.

Dijital deneyim, 48 inçlik sütundan sütuna kavisli 8K Digital Horizon Display, 10.4 inçlik merkezi kontrol ekranı ve 8 inçlik Arka Yolcu Ekranı ile Riyadh silüetinin sinematik hissinden ilham almış. Kameralı E-Mirror sistemi ve komutları akıcı biçimde anlayıp yanıtlayan sanal sesli asistanın yanı sıra 3D navigasyon, canlı trafik bilgisi, OTA harita güncellemeleri, müzik ve video akışı, namaz vakti bildirimi ve kıble pusulası gibi özellikler bir arada… SoundStage Audio teknolojisi, kabin yüzeylerinde uyarıcılarla 360° sürükleyici bir ortam yaratıyor. Ceer App ile şarj durumundan kabin sıcaklığına, uzaktan parktan araç konumuna kadar her şey kontrol edilebiliyor; dijital anahtar ve akıllı saat entegrasyonuyla anahtarsız start mümkün. 7 hava yastığı, yapısal hücre-paket batarya teknolojisi, alüminyum döküm ve ekstrüzyon uzay-çerçeve gövde yapısı, aktif ve pasif güvenlik sistemleriyle küresel standartlarda koruma kozası oluşturuyor. Trapped abaya detection, Guardian Mode ve ön-arka dashcam gibi bölgeye özgü çözümler de var.

Yarı otonom sürüş için adaptif hız sabitleyici ve dur-kalk, şerit ortalama, akıllı hız desteği, otoyol ve trafik sıkışıklığı asistanı, otomatik şerit değişimi, otoyol pilotu ve Navigate on Pilot gibi işlevlerle dikkatli bir yardımcı pilot sunuyor. 12 sensörlü ön-arka park asistanı, surround görüş kameraları, otomatik park, gelişmiş uzaktan park kontrolü ve otomatik hafızalı park özellikleri de cabası… Yeteneklerini OTA güncellemeleriyle zamanla geliştirecek olan Exobot’lar, sonradan yeni özellikler kazanacak, performansı artacak ve kişiselleştirilebilecek.

2034’e kadar araçlarında yüzde 45 yerel malzeme kullanma taahhüdü ve yerel tedarik ekosistemiyle üretime giren Exobot SUV, kırmızı fren kaliperleri ve Black Color Pack kombinasyonu, siyah-kırmızı Nappa deri koltuklar, VIN numaralı plaketle nadirliğini de vurguluyor… Suudilerin böyle bir otomobili başarmasını açıkçası kıskandık.

Gladys’i istemediği bir evliliğe zorladığı için Bertha’yı affedemeyen demiryolu imparatoru George Russell, eşinden uzaklaşmış durumda. Geçen sezon uğradığı silahlı saldırının etkisinden de kurtulabilmiş değil. Rockefeller’la yaşadığı anlaşmazlıklar ve demiryolu projelerini zorlaştıran tekelleşme tartışmaları da cabası. Bertha ise kan kusup “Kızılcık şerbeti içtim” demeye razı; yeter ki ailedeki sorunlar sosyetenin diline düşmesin. Ne de olsa evde huzur olmaması başka, bunun herkes tarafından bilinmesi bambaşka bir felaket.

Caddenin karşısında, evin yönetimini geçen sezon kız kardeşi Ada’ya kaptıran Agnes van Rhijn yeniden söz sahibi olmaya hazırlanıyor. ABD Başkanı Grover Cleveland onuruna vereceği akşam yemeği, eski itibarını geri kazanmak için bulunmaz bir fırsat. Ada ise başkanın politikalarını desteklemediği gibi davetin masraflarını karşılamaya da yanaşmıyor.

Agnes’in oğlu Oscar da bir zamanlar Russell ailesinin hizmetçisi olan varlıklı dul Enid Winterton’la yaptığı çıkar evliliği sayesinde sosyetede kendine yeni bir çevre kuruyor. Bu çevrede sanat sohbetleri, kokteyller ve biraz daha esnek görgü kuralları öne çıkıyor.

Geçen sezon evlenmenin eşiğine gelen Larry Russell ile Marian Brook yeniden yakınlaşıyor. Birlikte geçirdikleri gece Larry için bir macera, Marian içinse itibar meselesi. Bir zamanlar uşaklık yapan Jack ise icadı sayesinde servete kavuşsa da yeni çevresinde kendini hâlâ yabancı hissediyor. Kendisine açılan kapılardan emin adımlarla geçebilmek için öğrenmesi gerekenler var.

İlk kitabını yayımlayan Peggy Scott, Dr. William Kirkland’la evlenmeye hazırlanırken müstakbel kayınvalidesiyle sorunlar yaşıyor. Düğün hazırlıkları, siyahi aileler arasındaki Kuzey-Güney ayrımını ve sınıf farklılıklarını da ortaya çıkarıyor. Kölelik döneminde resmî nikâh hakkından mahrum bırakılan çiftlerin evliliklerini simgeleyen süpürgenin üzerinden atlama geleneği, iki aile arasında tartışma yaratıyor. Bir taraf için geçmişle kurulan değerli bir bağ olan bu gelenek, diğer taraf için geride bırakılmak istenen bir dönemin hatırası.

‘The Gilded Age’, sınıf ve ırk ayrımını, kadınların üzerindeki toplumsal baskıyı sosyete hayatının içinden anlatıyor. Kimin davete çağrıldığı, kimin kiminle konuşmadığı, yemek masasında kimin nereye oturtulduğu başlı başına birer mesele. Agnes’in sivri dili, Bertha’nın bitmek bilmeyen hırsı ve George’un demiryolu anlaşmaları, dizinin mizahla entrika arasında kurduğu dengeyi besliyor.

Görkemli kostümler ve malikâneler yine göz kamaştırıyor; yalnızca bu sezonun kostümleriyle bile bir sergi düzenlense yeridir. Carrie Coon, Christine Baranski, Cynthia Nixon, Morgan Spector, Louisa Jacobson ve Denée Benton’ın yer aldığı oyuncu kadrosuna bu sezon Jim Gaffigan da Başkan Cleveland rolüyle katılıyor. Sekiz bölümlük dördüncü sezon, bütün ihtişamı, entrikaları ve birbirinden renkli karakterleriyle ‘The Gilded Age’i izlemeyi hâlâ çok keyifli kılıyor.

Executive Şef Bahtiyar Büyükduman ile Müzik Direktörü ve Orkestra Şefi Murat Cem Orhan’ın imzasını taşıyan akşam, ilk tabaktan son tabağa uzanan performans kurgusuyla yemeğin ritminin müzikle şekillendiği bir akış sundu.

“Mevsimsellik ve sıfır atık prensibiyle hazırladığımız her menü, doğanın sunduğu malzemeleri kendi karakterleriyle anlatmamıza olanak tanıyor” diyen Executive Şef Bahtiyar Büyükduman, gecenin çıkış noktasını ise “Opus Autumnale’de sonbaharın kendine özgü tatlarını ve ruhunu müzikle birlikte ele alarak, gastronomiyi tüm duyulara hitap eden yeni bir deneyime dönüştürmek istedik” diyerek anlattı.

Canlı müzik eşliğinde yemek yemek, aslında çoğumuzun zaten deneyimlediği bir durum. Öyleyse bu gecenin farkı neydi diye soracak olursanız; bu deneyimde müzik yalnızca yemeğe eşlik eden bir unsur olarak değil, gastronomik anlatının bir parçası olarak ele alınmıştı. Müzik, ilk tabaktan son tabağa değişen lezzetlerle birlikte ilerleyerek gecenin ritmini şekillendirdi. Barok zarafetten modern dramaya uzanan dokuz başyapıt sonbaharın partisyonunu oluşturdu.

DAMAKTAKİ EZGİLER

“Müzik ve mutfak birbirine yakın iki sanat. Her ikisi de zaman, sessizlik ve niyetle biçimlenir” diyen Şef Bahtiyar Büyükduman ve ekibinin hazırladığı menüde açılışı, sonbahar meyveleriyle hazırlanan tuzlanmış kırmızı üzüm derisi, turşulanmış kereviz sapı ve yabani mantarlı tortoletle yapıyoruz. Mozart’ın Figaro’nun Düğünü operasının uvertürüyle açılan ilk perdeye, Bach’ın Sol Majör 1 No’lu Çello Süiti ve Debussy’nin Clair de Lune eseri eşlik ediyor. Tabaklarda ise daikon, farklı dokular ve sunumlarla karşımıza çıkıyor. Közlenmiş yer elması püresi, siyah sarımsak, kırmızılahana ve mantar sosuyla hazırlanan tabakla ‘Kökler ve Uyanış’ temalı ilk perde kapanıyor.

‘Arzu ve Hasat’ temalı ikinci perdede beyaz lahana; rezene, yeşil zeytin, ay çekirdeği, siyah pirinç, hardal ve kızılcıkla buluşuyor. Bizet’nin Carmen operasından ‘Habanera’ aryası eşliğinde sunulan tabağın ardından Vivaldi’nin Dört Mevsim konçertolarından Sonbahar geliyor. Bu bölümde balkabağı, çınar mantarı, firik üzüm ve fındığın öne çıktığı tabak, mevsimin hasat zenginliğini yansıtıyor.

‘Güç ve Dönüşüm’ başlıklı üçüncü perdede Prokofiev’in Romeo ve Juliet balesinden ‘Şövalyelerin Dansı’ eşliğinde patates, pırasa, alabaş, pancar ve siyah sarımsakla hazırlanan tabak sunuluyor. Wagner’in Valkür operasından bir sahne ise kerevizin başrolde olduğu tabağa eşlik ediyor.

Dördüncü ve son perde tatlılara ayrılmış. Chopin, Mahler ve Haydn’ın eserleri eşliğinde sunulan üç ayrı tatlıyla gece sona eriyor. Açıkçası sahne biraz daha açık kalsaydı, daha fazla yiyebilir miydim bilmiyorum. Ama Büyükduman ve ekibinin bu menüyü hazırlarken gösterdikleri çaba, baştan sona tüm detaylarda kendini gösteriyordu diyebilirim.

KURALLARA MESAFELİ

Dandy olmak, bir zamanlar giyinmeyi neredeyse törene dönüştürmek demekti. İyi kesimli bir takım elbise, özenle seçilmiş bir gömlek, cilalı ayakkabılar… Her ayrıntının bir kuralı vardı. Bugünün dandy’si ise o titizliği seviyor ama kurallarla pek anlaşamıyor. Blazer ceketini yıpranmış bir jean’le giyiyor, gömleğinin yakasını açık bırakıyor, ipek fularını sanki son anda boynuna dolamış gibi taşıyor. Özenli görünse de bunun için fazlaca uğraştığı hissini vermiyor.

Bu tavrın merkezinde oranlarla oynamak var. Belirgin omuzlar, yüksek bel ve geniş paçalar, hafif dökümlü gömleklerle dengeleniyor. Modern dandy’nin alametifarikası pahalı bir giysiye sahip olması değil; bir araya gelmeyecekmiş gibi duran parçaları kendinden emin biçimde taşıyabilmesi.

MESAİ BİTTİ

Takım elbisenin yalnızca ofis, düğün ya da özel davetlerle anıldığı dönem geride kalıyor. Çağdaş terzilikte ceketler biraz daha uzun, pantolonlar hareket alanı bırakacak kadar bol. Kesim hâlâ önemli, fakat artık vücuda sımsıkı oturan bir kalıp aranmıyor. Kumaşın yürürken aldığı biçim de en az kesimi kadar önem taşıyor.

Kruvaze ceketler, klasik gömlek yerine ince bir triko ya da beyaz tişörtle giyildiğinde resmî havasından sıyrılıyor. Takımın iki parçasını ayrı kullanmak da farklı eşleşmelere alan açıyor: Ceket denimle, pileli pantolon deri bir bomber ceketle buluşuyor. Böylece gardırobun en ciddi giysileri hafta sonuna da uyum sağlıyor.

KRAVATLAR GEVŞİYOR

Kravat geri döndü ama kimsenin onu eskisi kadar ciddiye almaya niyeti yok. İnce modeller, retro desenler ve biraz gevşek bırakılmış düğümler, yıllarca toplantı odalarıyla özdeşleştirilen bu aksesuarı yeniden sokağa taşıyor. Üstelik ona mutlaka bir takım elbisenin eşlik etmesi gerekmiyor. Süet ceket, hırka veya deri montla kullanıldığında modern dandy’nin oyunbaz tarafını ortaya çıkarıyor.

Aynı şey fularlar için de geçerli. Boyna gelişigüzel bağlanmış desenli bir ipek fular, sade bir gömleğe bile sinematik bir hava katabiliyor. Broşlar, cep mendilleri, vintage saatler ve dikkat çekici gözlükler de görünümü tamamlıyor. Ancak hepsini aynı anda kullanmak yerine birini öne çıkarmak yeterli. Stil, neyi ekleyeceğini bilmek kadar neyi dışarıda bırakacağını seçmekle de ilgili.

DOKULARIN ÇEKİCİLİĞİ

Sonbahar, modern dandy için tam bir oyun alanı. Tüvitin pütürlü yüzeyi, kadifenin yumuşak parlaklığı, süetin sıcaklığı, flanelin tok duruşu… Bu kumaşlar yan yana geldiğinde sade renkler bile derinlik kazanıyor. Koyu kahverengi kadife ceketin içine giyilen ince kaşmir bir kazak ya da yün pantolonla eşleşen süet ceket, gösterişe kaçmadan etkili bir görünüm yaratıyor.

Espresso, tütün, mürdüm, bordo ve zeytin yeşili gibi tonlar, siyah ile lacivertin alışıldık ciddiyetini kırıyor. Farklı dokularla bir araya geldiklerinde tek renk giyime de hareket katıyorlar. Hafif yıpranmış bir deri kemer ya da yıllardır dolapta duran bir ceket ise bu uyumu daha kişisel hale getiriyor. Her şeyin yepyeni görünmesi gerekmiyor.

KİŞİSEL BİR DOKUNUŞ

İyi bir görünümü akılda kalıcı kılan bazen tek bir ayrıntı: Uzun paltonun altından görünen parlak bir loafer, beklenmedik renkte bir çorap ya da omza atılan büyük bir deri çanta… İşlevinin ötesinde bir ifade aracı olan aksesuarlar, terziliğin düzgün çizgilerine hafif bir başkaldırı katıyor.

Yine de modern dandy tarzını bir kostümden ayıran ince bir çizgi var. Fazla hesaplanmış eşleşmeler, bu stilin doğal cazibesini gölgeleyebilir. Klasik bir giysinin yanına kişisel bir ayrıntı eklemek çoğu zaman yeterli. Mesele, geçmişin centilmenini taklit etmek değil; onun zarafetini bugünün temposuna uyarlamak.

HAFTANIN COOL’U

MODERN VE ÖZGÜN

Boran Kuzum, Ray-Ban’in Türkiye’deki ilk marka elçisi oldu. Oyuncunun modern, özgün ve kendinden emin tarzı, markanın ikonik çizgisiyle buluşuyor. Sinema, stil ve bireyselliği bir araya getiren bu iş birliğinde, zamansız tasarımı ve karakterli duruşuyla Original Wayfarer Classic modeli öne çıkıyor.

HIP ÜÇLÜ:

COOL KAFA

Moeva’nın siyah bucket şapkası, sade tasarımı ve zamansız duruşuyla sonbahar stilinin en kullanışlı tamamlayıcılarından biri. Minimal çizgileri ve küçük logo detayıyla trençkotlardan deri ceketlere kadar sezonun farklı kombinlerine zahmetsizce uyum sağlıyor.

YOĞUN CAZİBE

Montblanc’ın yeni Legend Elixir parfümü, ikonik serinin şimdiye kadarki en yoğun yorumuyla modern erkek stiline güçlü ve sofistike bir dokunuş katıyor. Bergamotun ferahlığıyla açılan kokuya lavanta ve pembe biberin canlı notaları eşlik ederken iris, adaçayı ve Pomarose kalpte zarif bir derinlik yaratıyor. Madagaskar vanilyasının sıcaklığı, Ambrofix ve reçinelerin odunsu amber etkisiyle buluşarak tende baştan çıkarıcı bir iz bırakıyor. Parlak gümüş şişesi ise bu iddialı kokunun zamansız şıklığını tamamlıyor.

KONTRAST ETKİSİ

Loewe, siyah derinin güçlü duruşunu kahverengi süetin sıcak dokusuyla buluşturarak sezonun en iddialı çanta yorumlarından birine imza atıyor. Heykelsi formu, kontrast yaratan dokuları ve dikkat çekici fermuar detayıyla bu tasarım, en sade sonbahar kombinini bile bir anda stil sahibi bir görünüme dönüştürüyor.

ANADOLU’NUN HAFIZASI

Ankara gezisine Kale’nin eteğindeki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nden başlamak en doğrusu. 15. yüzyıldan kalma Mahmut Paşa Bedesteni ile Kurşunlu Han’ın yeniden işlevlendirilmesiyle oluşturulan müze, Anadolu tarihini tarihöncesinden Demir Çağı’na uzanan eserlerle anlatıyor.

Neolitik yerleşimlerden figürinler, Alacahöyük’ün törensel güneş kursları ve geyikleri, Kültepe’nin çivi yazılı tabletleri, Hititler’in İnandık Vazosu ve dev taş kabartmaları… Birkaç salonda binlerce yıllık kültürel dönüşümü izlemek mümkün. Kültepe tabletleri ticaretin yazıyla ilişkisini, İnandık Vazosu ise müzikli ve törenli bir Hitit dünyasını gözler önüne seriyor. Gordion’dan getirilen Frig buluntuları, daha sonra gideceğimiz antik başkente güzel bir hazırlık.

CANLANAN SOKAKLAR

Müzeden birkaç dakikalık yürüyüşle Kale’ye çıkıyoruz. Ankara Kalesi, yüzyıllar boyunca farklı yönetimlerce onarılıp kullanılan, kentin en eski yerleşim alanlarından biri. Surların içindeki geleneksel Ankara evleri, dar geçitler ve seyir noktaları başkentin alışılmış görüntüsünü değiştiriyor. Son yıllarda Kale çevresi yeniden ilgi görüyor. Restorasyon çalışmalarıyla çok sayıda tarihî yapı elden geçirildi; avlulu evler, küçük kafeler, sanat mekânları ve antikacılar sokaklara canlılık kattı. Özellikle Atpazarı ve Koyunpazarı çevresinde bakırcılar, kilimciler, eski eşya dükkânları arasında dolaşmak keyifli. Ancak kimi yapılarda koruma ihtiyacı sürüyor.

Hamamönü’nün restore edilmiş evleri ve hat, ebru, seramik atölyeleriyle canlanan Sanat Sokağı da uğramaya değer.

ROMA ANKYRA’SI

Ulus’ta en çarpıcı karşılaşmalardan biri Hacı Bayram-ı Veli Camii ile Augustus Tapınağı’nın yan yana duruşudur. 15. yüzyılda yapılan cami, Anadolu tasavvufunun büyük isimlerinden Hacı Bayram-ı Veli’nin türbesiyle birlikte bugün de ziyaret ediliyor. Hemen bitişiğindeki Roma tapınağının duvarlarında ise İmparator Augustus’un icraatlarını anlattığı ünlü Res Gestae yazıtının izleri bulunuyor. Aynı meydanda iki bin yıllık Roma mirasıyla Osmanlı inanç hayatı buluşuyor.

Zamanı olanlar Çankırı Caddesi’ndeki Roma Hamamı’nı da görmeli. İS 3. yüzyılda Caracalla dönemine tarihlenen yapının spor alanı ve hamam bölümleri, antik Ankyra’nın (Ankara) kamusal yaşamını hatırlatır. Yakındaki Julianus Sütunu ise kentin Roma geçmişinden kalan başka bir işarettir.

CUMHURİYET’İN BELLEĞİ

Ankara yolculuğu Anıtkabir olmadan tamamlanmaz. Atatürk için açılan uluslararası yarışmayı kazanan Emin Onat ve Orhan Arda’nın tasarladığı anıtın yapımına 1944’te başlandı. Atatürk’ün naaşı 10 Kasım 1953’te buraya taşındı.

Aslanlı Yol’un iki yanındaki 24 aslan heykeli, Hitit sanat üslubuyla yapılmıştır. Kuvvet ve sükûneti temsil eden heykeller, ziyaretçileri Atatürk’ün huzuruna hazırlayan yolun önemli unsurlarından biridir. Tören Meydanı, kuleler, kabartmalar ve Şeref Holü, Kurtuluş Savaşı ile Cumhuriyet’in kuruluşunu mimari bir dille anlatır. Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi de bu anlatıyı tamamlar.

Anıtkabir’in bulunduğu Rasattepe’de eskiden Frig tümülüsleri vardı. Kazılarda çıkarılan eserler Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne taşındı.

MİDAS’IN KENTİ

Ankara merkezinden yaklaşık 90 kilometre güneybatıya, Polatlı yakınlarındaki Yassıhöyük’e gidiyoruz. Burası Frig Krallığı’nın başkenti Gordion. Kentin surları, anıtsal yapıları ve çevresindeki çok sayıdaki tümülüs, İÖ 1. binyılda burada oluşan siyasal gücü gösteriyor. Gordion 2023’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi.

Gordion adı, ünlü düğüm efsanesiyle de anılır. Anlatıya göre Büyük İskender, kimsenin çözemediği düğümü kılıcıyla kesmiştir. Bu öykü, tarih ile efsanenin Anadolu’da nasıl birbirine karıştığını gösterir.

Bölgenin en etkileyici yapısı, halk arasında Midas Tümülüsü diye bilinen Büyük Tümülüs’tür. Yaklaşık 53 metre yüksekliğindeki bu dev mezarın içinde İÖ 8. yüzyıldan kalma, olağanüstü iyi korunmuş ahşap bir mezar odası bulunur. Mezarın Midas’tan çok babası Gordias’a ait olduğu düşünülüyor. Gordion Müzesi’nde Frig seramikleri, metal işçiliği ve gündelik yaşam araçları görülebilir. Böylece müzedeki eserler, çıktıkları coğrafyayla buluşur.

ROTAYI ÖZEL YAPAN NE?

Bu yolculuk, Ankara’yı tek bir dönemin başkenti olarak görmemizi engelliyor. Kale ve Roma kalıntıları antik Ankyra’yı, Hacı Bayram çevresi Osmanlı mirasını, Anıtkabir Cumhuriyet’i, Gordion ise Friglerin Anadolu’daki gücünü anlatıyor. Müze salonlarından yaşayan sokaklara, oradan bozkırın tümülüslerine uzanan bir tarih çizgisi oluşuyor.

LEZZETLER

Ankara tava, Beypazarı güveci ve yöresel et yemekleri

Ankara simidi ve ince belli bardakta çay

Çubuk turşusu, Beypazarı kurusu

Kalecik Karası üzümü ve bölgenin bağcılık geleneği

NEDEN ŞİMDİ GİTMELİ?

Sonbaharda Ankara’nın serin havası, Kale ve Ulus çevresindeki yürüyüşleri keyifli kılar. Gordion’un açık bozkırında ise rüzgâra hazırlıklı olmak gerekir. Başkentin tarihî merkezindeki yenileme çalışmaları da eski Ankara’yı yeniden keşfetmek için güzel bir vesile.

ANKARA’DAN GORDİON’A

Anadolu Medeniyetleri Müzesi: Anadolu’nun tarihöncesi ve antik uygarlıkları

Ankara Kalesi: Surlar, geleneksel evler ve kent manzarası

Atpazarı–Koyunpazarı: Tarihî çarşılar, antikacılar, zanaat dükkânları

Augustus Tapınağı: Roma imparatorunun ünlü yazıtı

Hacı Bayram-ı Veli Camii: Osmanlı dönemi inanç mirası

Anıtkabir: Cumhuriyet’in anıtsal hafızası

Gordion: Frig başkenti ve Büyük Tümülüs

PRATİK BİLGİ

Rota: Ankara Kalesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Atpazarı, Hacı Bayram ve Augustus Tapınağı, Roma Hamamı, Anıtkabir; ayrı bir geziyle Gordion.

Süre: 1 gece, 2 gün. Ankara’nın tarihî merkezine ve Anıtkabir’e bir gün, Gordion’a ikinci gün ayrılabilir. Hamamönü için ek zaman planlayın.

1999’dan bu yana İstanbul’un müzik hafızasında yer tutan Babylon, Glocals ile global türlerin yerel temsilcilerini odağına alıyor. Bağımsız plak şirketleri, yapımcılar ve sanatçı kolektifleriyle hazırlanan aylık konserler, gelişmekte olan isimleri dinleyiciyle buluşturuyor. Global ve lokal dünyaların kesiştiği bir sahne kuruyor.

İlk sezonda iyi music, Tarla Records, Shalgam Records ve Anadole gibi oluşumların kürasyonlarına yer verildi. Heryol, Selin Baycan, Miskinler, Eve Dönüş Yok, Pleizel ve vicotüco gibi isimler Babylon sahnesine çıktı. Elektronik müzikten post-punk’a uzanan program, ‘yerli müzik’ tanımının genişliğini hatırlattı. İstanbul’da üretilen bir trip-hop parçası ya da Kadıköy’de kaydedilen bir post-punk şarkısı da bu şehrin müzikal kimliğinin parçası.

Glocals’ın farklı ve asıl dikkat çekici yanı ise sahneyi yalnızca tek tek sanatçılara açmaması. Kürasyonu bağımsız müzik topluluklarıyla paylaşması, o isimlerin etrafında gelişen kültürü de görünür kılıyor. Çünkü sahneyi prodüktörler, bağımsız plak şirketleri, organizatörler ve dinleyiciler de birlikte kuruyor. Bir akşam hiç tanımadığınız üç sanatçıyı aynı seçkide dinlemek, algoritmanın önerdiği üç şarkıyı peş peşe açmaya benzemiyor. Burada keşif, bir insanın müzik zevkine güvenip canlı bir karşılaşmaya dönüşüyor.

BABYLON’DAN FESTİVAL SAHNESİNE

Glocals’ın ilk sezonunun ardından gelen en anlamlı gelişmelerden biri, projenin 2026 Babylon Soundgarden’da ayrı bir sahneye taşınmasıydı. Danae Palaka, Heryol, Pleizel, Sren, Granul, Olabilir!, vicotüco ve Voyvo gibi isimler festival izleyicisiyle buluştu. Jack White, Wet Leg ve The Kills’in de yer aldığı festivalde yerel müziğe ayrı alan açılması sembolik bir tercihten fazlasıydı. Glocals’ın kulüpten festival sahnesine uzanan hattı, keşfin bir akşamlık heyecandan daha uzun ömürlü bir ilişkiye dönüşebileceğini gösteriyor.

Glocals’ı değerli kılan da geleceğin yıldızını bugünden tahmin etmeye çalışması değil. Henüz büyük bir kitleye ulaşmamış müzisyenlere üretimlerini sınayabilecekleri, yeni insanlarla karşılaşabilecekleri bir alan sunması. Bu, sektörün ekonomik sorunlarını çözmez ama güçlü bir müzik ekosistemi, küçük keşiflerin sürekliliğine de ihtiyaç duyar. Dinleyiciye düşen ise belki çok daha basit: Bilet almak için afişteki bütün isimleri tanımayı beklememek. Çünkü bazen bir konserin en güzel anı, herkesin ezbere bildiği şarkıya eşlik ettiği an değil, hiç kimsenin bilmediği bir şarkının ilk kez gerçekten duyulduğu andır.

GLOCALS SAHNESİNDE KİMLER VAR?

KANTO RECORDS SELECTS  - 26 Kasım

Yaren Eren Budak ve Oğuz Öner’in deneysel sesleri, canlı elektronikler ve doğaçlamayı buluşturan projesi ‘Y:O’; elektronik müzikle gündelik hayatın ses dokularını harmanlayan Netam w/ Damla Temel & Nesly; elektronika, dans müziği ve trip-hop’u bir araya getiren Eve Biōn ve house, disco ile soul arasında gezinen seçkileriyle Mert Culha sahnede olacak.

LODOS MUSIC SELECTS - 10 Aralık

Balkan ezgilerini tempolu ritimlerle bir araya getiren Komşiler, geleneksel klezmer tınılarını dinamik düzenlemelerle yorumlayan İstanbul Klezmer Kapelye ve şehir folk müziğini modern motiflerle işleyen Camikebir Band aynı sahnede buluşacak.

Semiha Berksoy’un, özellikle ‘Ariadne auf Naxos (Otoportre)’ adlı yapıtının İstanbul Modern’in koleksiyonunda yer almasını istemenizin nedeni neydi? Bu yapıtın hikâyesini dinleme fırsatınız oldu mu?

Müzeye bir bağış yapmak istiyordum, istedikleri bir çarşaf resmi alabileceklerini söyledim. Eseri Oya Eczacıbaşı seçti. Eserin ismi ‘Ariadne auf Naxos’, yani ‘Naxos Adası’ndaki Ariadne... Annem 1939 yılında Berlin’de Akademi’yi bitiriyor ve Richard Strauss’un aynı isimli operasında başrolü oynuyor. Yıl 1939. Tabii onun hayatında bir parlayan andır bu, yıldızının parladığı an. Ve büyük başarı kazanıyor. İşte o eserde kendini çiziyor, mesele bu, operayı oynamış olması.

Siz bu esere baktığınızda hem Semiha Hanım’ın kızı hem de bir sanatçı olarak annenizin sanatına ya da kişiliğine ilişkin ne görüyorsunuz?

Bir ‘duruş’, bir ‘var oluş’ görüyorum.

Türkiye’de sanatçıların arşivlerinin, kişisel eşyalarının ve yapıtlarının gelecek kuşaklara aktarılması meselesini ve aileler ile müzelerin bu mirası korumadaki sorumluluklarını değerlendirir misiniz?

Tabii bu, son dönemlerde ortaya çıkmış, çok önemli bir soru. Çünkü bazen aileler o eserleri hemen satışa koyuyor ya da düzgün bir arşiv yoksa onları arşiv hâline getirtmiyor. Tabii onlar heba oluyor. Bunlar bildiğimiz hikâyeler. Bu, müzeler için de önemli. Örneğin, İstanbul’da Resim Heykel Müzesi’nde de çok eser var. Bu çok büyük bir sorumluluk. İş Bankası’nda da annemin eserleri var. Ayrıca ben Nâzım Hikmet’in annesi Celile Hanım’ın iki resmini bağışladım İş Bankası’na. Buna çok dikkat ediyorum. Annemin döneminden çok yakın dostlarından Fikret Mualla… Annemin otuz kolilik bir arşivi vardı. Bunu profesyonel olarak düzenlettim ve Kadın Eserleri Kütüphanesi’ne vermeyi düşündüm ki öyle yapacağım. En iyi koruyacak yer orası diye düşünüyorum. İstanbul Modern’de, Arter’de ve Ömer Koç’ta da eserleri var.

Bunca malzemeyi korumak zor iş

Annem vefat edeli 22 sene oldu. Bunca yıl bu kadar malzemeyi korumak zor bir iş. Yurt dışına çok sergiye gitti annem. Galerist ile çalışıyoruz. Daha geçen yıl Venedik Bienali’ndeydi ve Berlin’deki Hamburger Bahnhof’ta sergilendi altı ay. Ondan evvel Bonn Müzesi, Viyana Müzesi… Eserler korununca geziyor dünyayı. Annem yirmi senedir dünyayı geziyor; bu bakımdan ben elimden geleni yapıyorum tabii. Ben bir tiyatro sanatçısıyım; chanson söylüyorum. Bertolt Brecht’in şiirleri ve Kurt Weill’in müzikleri ile. Yıllarca Almanca-Türkçe konserler verdim. Genco Erkal’la ‘Brecht Kabare/Ben Bertolt Brecht’ adlı bir program yaptık; bir de LP’miz var. Yani benim de bir hayatım var, hem de zor bir kariyer. Oyunculukta 60’ıncı yılımdayım ama arşiv konusunda da çok büyük sorumluluk duyuyorum. Bu nedenle, eserler sadece müzelerde olsun istiyorum.

Çarşaflar annemin buluşu

Çarşaf üzerine çalışmak elbette tuvalden farklı bir pratik gerektiriyor. Annenizin malzemeyle kurduğu ilişkiyi gözlemlediğinizde sizi en çok etkileyen ne oldu? Çünkü alışılmışın dışında bir üretim pratiği var Semiha Hanım’ın.

Bu çarşaflar annemin bir buluşu. Gerçekten, bir ressamın çarşaf üzerine resim yapması dünyada hiç görülmemiş bir şey. Portrelerin klasik ölçüsü 70 cmx100 cm’dir. Annem son zamanlarında çarşafa geçti. Belki ebatları hoşuna gitti; geniş, istediği gibi özgür kullanabiliyor alanı. Bir malzeme onun ilgisini çekerdi, bakardı, heyecanlanırdı. Bu kumaşları da sandıktan çıkardı, resimler yapmaya başladı. Bu eserin kumaşı da çok eskidir, lekeler vardır üstünde. Tabii şöyle bir kolaylığı var çarşafın: Bonn’da bir televizyon programına çıktı annem ve çarşaf resim götürdü yanında, tabii stüdyoda açtılar resmi, bavula koyup götürmüştü. Taşıma açısından çok kolay. (Gülüyor)

Semiha Hanım’ın resimlerinde opera karakterleriyle otoportresi arasında çok güçlü bir ilişki var. Annenizin sahnede canlandırdığı karakterleri çizmesi, kendi kimliğini ifade etmenin bir yolu muydu?

Olabilir tabii. Örneğin Fidelio, Tosca, Salome… Kendini orada görüyor ya da kendini ifade etmenin yanında o rolü ya da konuyu ifade ediyor. Semiha’nın resimlerinde mutlaka bir kavramsal duruş, bir anlatım vardır. Bunlar âdeta konuşan resimlerdir. Bazılarında bir protest var. Anlatıyor hikâyeyi ve ona karşı çıkıyor; öyle resimler. Salt resim çizme eylemi yok; içinde bir karşı çıkış, yorumlama var. Bu bakımdan kendini çizdiği resimlerde, mutlaka hem konuyla hem ana fikirle hem de oynanışıyla ilgili üçlü bir anlatım var.

Semiha, gençlere ümit veriyor

Tüm Renklerin Aryası, özellikle genç sanatseverlerden büyük ilgi gördü; hatta serginin süresi uzatıldı. Siz bunu nasıl yorumluyorsunuz? Onun üretiminde bugün gençlerle doğrudan ilişki kurabilecek meseleler görebiliyor musunuz?

Elbette görüyorum çünkü gençlere özgürlüğü gösteriyor. Onun resimlerinde büyük bir özgürlük vardır, hiçbir ekole girmez. ‘Ben böyle resim yapıyorum’ diyerek yapmıyor. Tamamen doğrudan, o anda düşüncelerini kafasında oluşturuyor. Sonra resim yapıyor. Bence gençler bu özgür duruşu çok benimsediler. Birilerinin hoşuna gitsin diye bir şey yapmazdı. Annemin en nefret ettiği şey riyakârlıktı, suni hareketleri hiç sevmezdi. Karşısındakine karşı açık, doğal ve samimiydi, doğru bildiğini söyler ve yapardı. İşte bu, gençlerin ilgisini çekiyor. Annem gençlere özgürlük, ümit ve güç veriyor. Evet, resimler acıyı anlatıyor ama karamsar değil. Bazıları çok düşündürücü; belki beden, ruh acı çekiyor ama yüz başka bir boyutta ve gülüyor. Gençler, “İçinde bulunduğum durum ya da şartlarım çok kötü olabilir ama ben her an ümit edebilirim, etmeliyim çünkü Semiha Hanım bunu bana gösteriyor, cesaret veriyor” diyorlar. Ezcümle, plastik sanat, opera ve dramanın bir aradalığına ‘tüm sanatların birliği’ denir.

İSTANBUL MODERN YÖNETİM KURULU BAŞKANI OYA ECZACIBAŞI

Sanat belleğine değerli bir katkı

“Sergimizin kapanışına yaklaşırken, Semiha Berksoy’un yaratıcı dünyasını ve özgün malzeme kullanımını yansıtan bir yapıtının daha koleksiyonumuza dâhil edilecek olması, bu sergiyi bizim için daha da özel kılıyor. Bir sanatçının farklı dönemlerini, üretim biçimlerini ve sanat anlayışını yansıtan yapıtlarının müze koleksiyonlarında bir arada bulunması, o sanatçının üretiminin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına önemli bir katkı sağlıyor. Zeliha Berksoy’un bu değerli bağışıyla Semiha Berksoy’un sanatından bir yapıtı daha koleksiyonumuzda geleceğe taşıyacak olmaktan mutluluk duyuyoruz. Sanatçıların ve ailelerinin müzemize duyduğu güven, koleksiyonumuzun gelişmesi ve Türkiye sanatının belleğinin korunması açısından en kıymetli dayanaklarımızdan biri.”