O yıllarda kariyerde ilerlemenin tek yolunun doğru insanlarla güçlü ilişkiler kurmak olduğunu düşünüyordum. Uzun yıllar bunun gerçek güç olduğuna inandım. Ancak zamanla, madalyonun diğer tarafını da görmeye başladım.

Patronlar değişiyor, yeni yönetimler geliyor, kurumlar yeniden şekilleniyordu. Her seferinde dengeler yeniden kuruluyor, kartlar yeniden dağıtılıyordu. Bir dönem kurumun en güçlü isimleri olarak görülenler, yeni yönetimin gözünde aynı değeri taşımayabiliyordu. Dün herkesin etrafında toplandığı insanlar, bir süre sonra kendilerini karar mekanizmalarının dışında bulabiliyordu. Duruşları değişiyor, özgüvenlerinin yerini belirsizlik ve endişe alıyordu.

Oysa dışarıdan bakıldığında çok az şey değişmişti. Unvanları aynıydı. Maddi olarak da hiçbir kayıpları yoktu. Kartvizitlerinde hâlâ aynı pozisyon yazıyordu. Ancak artık işe özgüvenle değil, tedirginlikle gidiyorlardı.

Aslında itiraf etmeliyim ki kariyerimin bazı dönemlerinde ben de benzer duygular yaşadım. Bana destek veren, arkamda duran yöneticilerin değişmesinden endişe duyduğum günleri hâlâ dün gibi hatırlıyorum. Sanki arkamdaki görünmez güç kaynağı ortadan kalkacakmış gibi hissederdim. Başarımın, yetkinliklerimden çok o desteğe bağlı olduğuna inanırdım. Bir yöneticinin desteğini kaybetmenin, yıllardır emek verdiğim her şeyi riske atacağını düşünürdüm.

Bugün dönüp baktığımda bunun sadece kariyer kaygısı olmadığını görüyorum.

Aslında esas sorguladığım kendi değerimdi.

İnsan, gücünü başkalarının desteğinden aldığında sürekli tetikte yaşamak zorunda kalıyor. Bir gün dengelerin değişeceği ve sahip olduğu ayrıcalıkları kaybedeceği endişesiyle çalışıyor.

Çünkü ödünç alınan güç kalıcı değildir. Kalıcı olan; bilgi birikiminiz, çalışma disiplininiz, karakteriniz ve insanlarda bıraktığınız güven duygusudur.

Güçlü insanlara yakın olmak ya da organizasyonda etkili isimlerin desteğini almak elbette değerlidir. Bu da bağ kurabilme becerisinin yansımasıdır.

Kapılar açılır. Telefonlar daha hızlı geri döner. Fırsatlar daha sık karşınıza çıkar.

Önemli toplantılarda yer almak, özel projelere seçilmek, hiyerarşiyi kolayca aşabilmek ya da ayrıcalıklı davranış görmek insana kendisini güçlü hissettirir. Ancak güce yakın olmak, güce sahip olmak değildir. Verilen destek ortadan kalktığında geriye ne kaldığı, sahip olduğunuz gerçek gücü gösterir.

Yönetici değişebilir. Patron ayrılabilir. Şirket başkalarına satılabilir. Organizasyon şemaları yeniden çizilebilir. Kurumsal dönüşümlerden güçlü çıkanlar en görünür olanlar değildir. İşini hakkıyla en iyi şekilde yapanlardır. İnsanların güvenini kazanmış olanlardır. Koşullar değişse de değer üretmeye devam edenlerdir. Bilgi birikimi ve karakteriyle insanlarda iz bırakabilenlerdir. İnsanlara ilham olabilen ve onları etkileyebilenlerdir.

Bu nedenle kariyerini ödünç alınmış gücün üzerine kuranların başarısı uzun ömürlü değildir. İnsanın asıl güvencesi, arkasında duran insanlar değil, ayakta kalmasını sağlayan karakteri ve yetkinlikleridir.

Ağaca konan kuş, dalın kırılmasından korkmaz. Güvendiği dal değil, kendi kanatlarıdır.

Concorso d’Eleganza’nın hikayesi, 1929 sonbaharında, Como Otomobil Kulübü ile bu eşsiz otelin işbirliğine girişmesiyle başlar. Daha ilk edisyonda, Sala karoserli Isotta Fraschini’nin zaferiyle taçlanan bu buluşma, Paris ve Monte Carlo’nun şatafatlı yarışmalarına meydan okuyan daha şık bir ortam sunmuştu. Fakat asıl mesele, o yılın hemen sonrasında patlak veren ekonomik çöküntüye rağmen, karoser sanatının adeta bir Rönesans yaşamasıydı. Yani, dünya batarken, İtalyan atölyeleri en unutulmaz iki dekadını yaşıyordu. 1931’de Touring’in o meşhur ‘Flying Star’ları bir Alfa Romeo 6C 1750 GS’nin ve bir Isotta Fraschini 8ASS’nin fildişi beyazı gövdeleriyle Villa d’Este bahçelerinde belirmesi, yaratıcılığın doruk noktasıydı. Hatta o Alfa’nın arkasında Josette Pozzo gibi sempatik bir kadın pilotun olması, halkın gönlünü fethetmeye yetmişti. 1932’de ise Touring imzalı Alfa Romeo 8C 2300 Coupé Spider, hem jüriyi hem de terastan oy kullanan kalabalığı büyülemişti. Lakin aynı yıl, Lozanlı Hartmann’ın Art Deco çılgınlığıyla süslediği bir Isotta Fraschini de ortalığı karıştırmıştı; işte bu eklektik ruh, İtalya’daki bu Concorso’yu diğerlerinden ayırmaya başlamıştı.

Ne var ki 1933’te bir gerilim yaşanmış, etkinlik ‘Coppa d’Oro Principessa di Piemonte’ adıyla Villa Olmo’ya taşınmış ve halk oylaması rafa kalkmıştı. Bu bir tür otomotiv iç savaşıydı. Yine de defilelerle harmanlanan bu dönem, İtalya’nın giderek yalnızlaştığı siyasi atmosfere inat, uluslararası cazibesini korudu. 1935’te Fiat 1500 gibi sıradan bir sedanın ödül alması, jürinin o yenilikçi Pininfarina ve Castagna aerodinamik sedanlarını göz ardı etmesi, bir tür skandal olsa da, Concorso’nun insani yanını da ortaya çıkardı; her zaman kusursuz zevk yoktur, ama her zaman tartışma vardır. Savaş girdabı 1940’ta etkinliği dondurdu; ta ki 1947’de yeniden dirilişine dek. O yıl, Stabilimenti Farina’nın Lancia Astura’sı jürinin tacını takarken, halk yine daha cesur bir Farina tasarımı olan Alfa Romeo 6C 2500 Sport aerodinamik sedanını bağrına bastı. Halkın jüriden daha iyi görmesi, bu etkinliğin DNA’sında hep oldu. Hatta Pininfarina’nın ölümsüz Cisitalia Berlinetta’sının jüri tarafından küçümsenip, sadece kategorisinde ortak birinciliğe mahkum edilmesi halen tartışılır.

1949 ise bir dönemin perdesini indiren yıl oldu. Ghia’nın üç camlı konvansiyonel sedanına jüri zirveyi verirken, halk oylaması Touring’in Alfa Romeo 6C 2500 SS Coupe’sini ‘Villa d’Este’ diye vaftiz etti. Bu isim, o an itibarıyla efsaneleşti. Maalesef 1951’de özel karoser sanayinin seri üretim baskısıyla çöküşü, Concorso’yu neredeyse yarım asırlık bir uykuya gönderdi. Ta ki 1995’te Tito Anselmi’nin diriltme çabaları ve ardından 1999’da BMW Group’un tek destekçi olarak devreye girmesiyle, Christian Eich önderliğinde bu rüya yeniden canlandı. İşte o zaman, sadece geçmişe ağıt değil, geleceğe de bir köprü kurulduğunu anladık. 2002’den beri ‘Concept Cars & Prototypes’ ödülü, işte bu felsefenin en net belirtisi; “Geleceğin mirasa ihtiyacı var” sloganıyla bir Pagani Zonda’nın yanında duran 1930’ların bir Alfa’sı, tasarımın evrimini gözler önüne seriyor.

ZAMANDA YOLCULUK

2026’ta da mottoya sadık kalınarak, 1920’lerden 1980’lerin başına kadar uzanan 54 klasik, en çılgın konseptlerle yan yana dizildi. 8 tematik sınıfta ödüller arasında 1937 BMW 328 ‘Bügelfalte’in jürinin ‘Trofeo BMW Group Best of Show’ ödülüne layık görülmesi çok önemli idi. Bu tek üretim roadster, ön çamurluğundaki o karakteristik metal çizgiyle adeta bir moda ikonu gibiydi ve üstelik üzerinde tam orijinal vintage donanımıyla…

Diğer kategorilerde ise; 1923-1934 A Sınıfı’nda 1931 Delage D8, 1935-1939 B Sınıfı’nda yine o BMW 328, 1950’ler C Sınıfı’nda Dennis Garrity’nin 1952 Ferrari 212 Coupé Speciale birinciydi. Don Ghareeb’in 1957 Cadillac Eldorado Brougham’ına ise hem mansiyon hem de Vranken Pommery ‘En İkonik Otomobil’ ödülü taktim edildi. D Sınıfı’nda lüks roadsterler arasında 1958 BMW 507, endürans yarışçıları E Sınıfı’nda 1957 Ferrari 250 GT zirvedeydi. Restorasyon görmemiş, her çiziği bir hikâye anlatan otantik klasikler F Sınıfı, adeta duygusal bir dalga yarattı. G Sınıfı’nda ise bir Lamborghini Miura SV, ‘Carnaby Sokağı’ndan Autostrada’ya’ başlığı altında birinciliği kaptı. Ayrıca 1954 Ferrari 375 MM, ‘Il Canto del Motore’ yani ‘en iyi motor sesi’ ödülünü alırken, 1962 Ferrari 250 GTO ‘En İyi Restorasyon’, Ferrari F40 ‘En İyi Tasarım’, Fiat 8V Zagato ‘savaş sonrası en iyi korunmuş otomobil’, BMW M1 de ‘en iyi korunmuş orijinal deri iç mekan’ ödülüne layık görüldü. Bunların yanında Robert Rauschenberg imzalı BMW 635 CSi Art Car ve John Baldessari imzalı M6 GTLM de özel sergide görenleri mest etti.

Bir yanda 1937’nin ‘ütü çizgili’ mütevazı roadster’ı, öbür yanda milyonlarca Euro’luk modern hiper sporcular… Hepsi aynı göl manzarasında…

Concorso d’Eleganza Villa d’Este 2026, otomobil tutkusunun asla ölmeyeceğini, sadece şekil değiştireceğini bir kez daha gösterdi. Karoser ustalarının yerini konsept tasarımcılar alır, karbüratör kokusu yerini elektrikli bir vızıltıya bırakır, fakat o büyü baki kalır. Gelecek mirasa muhtaçtır derken, aslında miras da geleceğin omuzlarında yükselir. Bu bir otomobil güzellik yarışması değil, bir zaman yolculuğu… Ve bizler ise hem yolcu, hem de anlatıcı…

Çocukluğunuzun sanat anlayışınıza etkisi oldu mu?

Küçükken çizmeyi çok seviyordum. Kâğıt ve karton kesip üç boyutlu modeller yaratmayı ya da lego yapmayı da. Erken yaşta annemle dünya çapında birçok müze gezdim. Orada da eserleri eleştirirdim hep, “Bu ne biçim sanat?” diye sorardım. Sonra kendi çapımda üretmeye başlayınca eski kritiklerimi düşündüm. “64” ile birlikte yaratıcılığın ya da sanatın neye benzediğini kafamda kurmaya çalıştım. Bu sergi aslında bu düşüncelerin ve yaşadıklarımın yansımaları. Bu konuda bir eğitim almadım, bu işler de eskiz üzerine çalışılarak ortaya çıkardığım işler değil. Tam tersine, tuvale dokunduğum an ortaya çıkanlar. O yüzden ham ve çiğ. Sanatçılar güzel ve estetik işler üretirler. İyi yaratıcılarsa eser değil, dünya yaratırlar.

Zenginlik, özgür hissettiren şeyler yapmaktır…

Birkaç karma sergide yer almışsınız. Buradaysa sadece sizin dünyanız var. Solo sergi nasıl bir deneyim sizin için?

Summart ve Galeri AGA, karma sergilerinde bana yardımcı ve destek oldular. Onlara hâlâ şükran duyuyorum beni de aralarına aldıkları için. Ama karma -adı üstünde- karışık, dağınık.  Solo da ise bütün dünyanın kontrolü bende oluyor. Mekân, ışık vs. Hepsi bizim kontrolümüzde. Ayrıca küratörüm de benimle aynı kafada olduğu için karmadan öte bir dünya yaratma imkânımız oldu. Onu da bence gayet iyi yaptık. Bu bize motivasyon oldu, limitlerimizi test ettik. Kendi dünyanı yaratmak, avantajlı ve zenginleştiren bir hâl.

“Alternative Plan by 64”te plan fikri neye alternatif üretiyor? 64’ü de biraz açar mısınız?

Bir topluluk ya da “sosyete” içinde insanların bizlerden beklentileri olur. Bu bir amaca yönelik beklenti olabilir ya da başka bir şeye. Alternatif planlar da o amaca farklı şekillerde ulaşabilme metotlarıdır. Bu yol, mükemmel de olabilir, kaotik de. Ama eninde sonunda aynı mutluluğa ve huzura ulaştırır. “Alternative Plan”, bir kuralı bozup özgürlük havası yakalamak, mükemmelliğe karşı çıkmak, özgürlüğü de motive eden bir başlık benim için. 64’e gelince; son yıllarda her yerde tesadüfen gördüğüm, çevremde beliren bir sayı. Hatta, öyle bir noktaya geldi ki pizza kutusu, kamyon arkası, buzdolabı, TV… Her yerde görüyorum. 64’ü artık kafamda bir yaratma sembolüne dönüştürdüm. Her gördüğümde elimde ne varsa, ne yapıyorsam bırakayım ve yeni bir şey yaratayım diye düşünüyorum. Zaten her gün bir şeyler üretip kenara koyalım ki “kimliğimiz” ortaya çıksın. Tabii “Herkes kalksın büyük üretimler, sanat çalışmaları yapsın” demiyorum. Ama kendimizi daha özgür hissettiren şeyler yapmak asıl zenginlik. Yani kafamızdakini gerçek yaşama ne kadar iyi yansıtabildiğimiz. O zaman o kadar derinleşir, zenginleşirsin. Örneğin; tuvale çok iyi bir planla giriyorum ama fırçayı değdirdiğimde farklı bir yere doğru gidiyor o plan. Ben işte onu kabul ediyorum, bu alternatif bir plan gibi.

Sörf tahtasından karton kutuya

64 kavramını başka disiplinlerle ya da kolektif çalışmalarla dönüştürmek istiyor musunuz?

Burada 22 iş var. 2023’ten 2026’ya kadar farklı stiller, figürler, semboller… Ama hikâyeleri aşağı yukarı aynı. O yüzden 64 de tuvalden zıplayıp üç boyutlu formlara atlamaya hazır. Örneğin; sörf tahtasına, karton kutuya yaptığım işler var. Şimdi tekstille ilgileniyorum. Giyilebilir denemeler yapıyorum. Dokuyu çok sevdim. Müzik de çok sevdiğim bir alan, orada da üretmek istiyorum. Ben 64’ü, genel bir “yaratıcılık komünitesi” hâline getirmeyi amaçlıyorum. Bu Türkiye’de olmayan genç yaratıcılık sektörünü büyütebilir. Ülkemiz söz konusu olunca dışarıdan, içimize yeterli ve doğru bir bakışla bakılmıyor. Ben onlara “Siz yeterince bakmıyorsunuz” demek istiyorum. Türkiye’nin genç ve renkli yönünü ortaya çıkarabilecek bir platform olabilir 64.

Çevrenizin, üretim aşamasında resimlerinizle teması oldu mu?

İşlerim farklı kültürlerin bir arada buluştuğu işlerdir. Ben Türk’üm ama Lübnanlı, Meksikalı, Brezilyalı, İsviçreli arkadaşlarımın dokunuşları da var bunlarda. Benim için günlük gibi. Sayfa sayfa açsak, anında size o figürü yaparken ettiğimiz muhabbetlere kadar anlatabilirim.

Resimlerinizde hem sinematik bir dil var hem de sanatı kültürü havası. Ne dersiniz?

Benim işlerimde öykü ve hareket var, evet. Parçalar, figürler birbirine bağlı. Onlar iki boyutlu bir yüzeyde yakalayamayacağım aksiyonu yakalama çabası. Hayatın kaosunu yakalamak. Bahsettiğim öykü insana sinematik geliyor çünkü canlı, renkli ve hayat dolu. Bence en dürüst kültür sokak sanatı kültürüdür. Çünkü sokak sanatçıları kimsenin ne diyeceğini umursamadan, istedikleri yere, istedikleri şeyi yaparlar

Sokağa çizdiniz mi hiç?

O konuda ifade veremem. (Gülüyoruz.)

Birleşik Devletler’de yaşayıp üretiyorsunuz. Lojistiği nasıl gerçekleştirdiniz?

Biricik, canım annem geldi, hepsini ona kitledim; o getirdi. Ona çok teşekkür ediyorum. 

Bir zamanlar yalnızca plaj kasabaları ve yazlık gardıroplarla özdeşleşen keten, bugün çok daha sofistike bir kimlik taşıyor. Modern tasarım anlayışıyla yeniden yorumlanan keten parçalar, rahatlık ve şıklık arasındaki dengeyi kusursuz bir şekilde kuruyor. Özellikle 2026 yazında erkek modasının temel kavramları olan hafiflik, doğallık ve zamansızlık, keten kumaşlarda hayat buluyor. Bu sezon keten yalnızca bir kumaş değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı tercihi olarak öne çıkıyor.

GARDIROBUN VAZGEÇİLMEZİ

Keten denildiğinde akla gelen ilk parçalardan biri kuşkusuz gömlekler. 2026 yaz sezonunda keten gömlekler, daha rahat kesimler, daha yumuşak siluetler ve daha doğal renklerle karşımıza çıkıyor. Özellikle açık yaka detayları ve hafif oversize kesimler, bu parçaları sezonun en kullanışlı seçeneklerinden biri hâline getiriyor. Beyaz, krem ve açık mavi tonları popülerliğini korurken, bu sezon adaçayı yeşili, kum rengi ve açık terracotta tonları da dikkat çekiyor. Keten gömleklerin en büyük avantajı ise hem gündüz hem de akşam kombinlerine kolayca uyum sağlaması.

Kombin önerisi: Beyaz keten gömlek, bej keten pantolon, kahverengi loafer ve ince metal çerçeveli güneş gözlüğü.

YENİ NESİL TERZİLİK

2026 yazında takım elbise anlayışı da değişiyor. Artık sert omuzlar ve ağır kumaşlar yerine daha hafif ve rahat seçenekler tercih ediliyor. Keten takımlar, bu dönüşümün başrolünü üstleniyor. Özellikle yaz düğünlerinde, davetlerde ve şehir yaşamında tercih edilen keten takımlar, klasik terziliği daha modern ve ulaşılabilir bir noktaya taşıyor. Hafif kırışıklıklar artık kusur olarak değil, kumaşın doğal karakterinin bir parçası olarak görülüyor. Bu sezon keten takımlarda taş rengi, açık gri ve fildişi tonları öne çıkıyor. Kravat zorunluluğunun ortadan kalkmasıyla birlikte kombinler de daha rahat bir karakter kazanıyor.

Kombin önerisi: Açık gri keten takım, beyaz tişört, beyaz deri sneaker ve sade bir deri saat.

KONFORUN ŞIK HÂLİ

Yaz aylarında denim pantolonlar zaman zaman ağır ve bunaltıcı gelebiliyor. İşte bu noktada keten pantolonlar devreye giriyor. 2026 sezonunda özellikle düz paçalı ve rahat kesimli modeller büyük ilgi görüyor. Bu pantolonlar yalnızca tatil kombinlerinde değil, şehir stilinde de önemli bir yer tutuyor. Rahat kalıpları sayesinde hareket özgürlüğü sunarken, doğal dokusuyla görünümü daha sofistike bir seviyeye taşıyor. Keten pantolonlar, özellikle nötr renklerde tercih edildiğinde gardırobun en işlevsel parçalarından biri hâline geliyor. Beyaz, taş ve açık kahve tonları sezonun favorileri arasında yer alıyor.

Kombin önerisi: Taş rengi keten pantolon, lacivert polo tişört, süet loafer ve deri kemer.

KATMANLI YAZ STİLİ

2026 yazında öne çıkan bir diğer keten trendi ise overshirt modelleri. Gömlek ile ceket arasında konumlanan bu parçalar, özellikle serin yaz akşamlarında stil sahibi bir alternatif sunuyor. Keten overshirt'ler, hafif yapıları sayesinde sıcak havalarda da katmanlı giyime imkân tanıyor. Özellikle şehir yaşamında çalışan erkekler için hem işlevsel hem de şık bir çözüm sunuyorlar. Bu sezon doğal renkler ve minimalist tasarımlar öne çıkarken, cepli modeller modern utility stiline de göz kırpıyor.

Kombin önerisi: Krem keten overshirt, beyaz tişört, açık renk chino pantolon ve minimalist sneaker.

SPORTİF VE RAHAT

2026 yazında şort trendleri yükselişini sürdürürken, keten şortlar da bu hareketin en rafine temsilcileri arasında yer alıyor. Özellikle diz üstünde biten ve temiz hatlara sahip modeller, modern erkek gardırobunun temel parçalarından biri hâline geliyor. Keten şortlar, sportif görünümün ötesine geçerek daha sofistike bir çizgiye ulaşıyor. Tatil stilinden şehir yaşamına kadar geniş bir kullanım alanı sunan bu parçalar, yaz aylarında konfor ve şıklığı bir araya getiriyor. Açık renkler ve doğal tonlar trendin merkezinde yer alırken, kaliteli aksesuarlarla tamamlanan kombinler oldukça etkileyici bir görünüm sunuyor.

Kombin önerisi: Krem keten şort, açık mavi keten gömlek, deri sandalet ve hasır şapka.