Önceki sezonu İngiliz suları yakınındaki Rus denizaltısı ve nükleer silah kriziyle kapatan dizi, ABD ile İngiltere arasındaki kırılgan ittifakı sınamayı sürdürüyor. Yeni sezonda taraflar daha saldırgan bir tutum benimseyip gerilim yükselirken İngiltere’de siyasi kadrolar beklenmedik biçimde değişiyor. Kate, yeni muhataplarıyla diplomatik ilişkilerini yeniden şekillendirmek zorunda kalıyor.

Dizinin güçlü yanı, siyasi anlaşmazlıklarda haklı olanla haksız olanı kolayca ayırmaması. Devlet çıkarları, kişisel hırslar ve ahlaki sorumluluklar çatışıyor. Kate’in sorguladığı mesele de bu: Ulusal çıkarlar adına müttefikleri tehdit etmek, hukukun sınırlarını zorlamak ya da gerçekleri gizlemek ne zaman olağanlaşıyor? Uluslararası hukukun ve köklü ittifakların geleceğinin tartışıldığı günümüzde bu sorular daha da anlam kazanıyor. İktidarın insanları kendi doğrularına ne kadar inandırabildiği ise dizinin bir başka meselesi. Rory Kinnear’ın canlandırdığı İngiltere Başbakanı Nicol Trowbridge, siyasi kararlarını kişisel gururundan ayırmakta zorlanan bir karakter. Dördüncü sezonda Ruggero Leoncavallo’nun ‘Pagliacci’ operasına yapılan gönderme, bu karaktere alışılmadık bir anlatımla yaklaşılmasını sağlıyor. Kinnear’ın özellikle bu bölümdeki performansı, dizinin yalnızca siyasi entrikalara değil, karakterlerinin iç dünyasına da yer açabildiğini gösteriyor.

Siyasi hesapların ortasında üç çiftin ilişkileri de sınanıyor. Kate ile Hal, birbirlerini sevmelerine rağmen rekabetten vazgeçemiyor. Grace ile Todd’un evliliğinde iktidar dengeleri değişirken Stuart ile Eidra birlikte yaşama kararı alıp güven sorunlarını aşmaya çalışıyor. Ancak Grace’in giderek sertleşmesi, önceki sezonlarda daha karmaşık çizilen karakteri yer yer tek boyutlu hâle getiriyor.

Keri Russell, Rufus Sewell, Allison Janney, Bradley Whitford, Ato Essandoh ve Ali Ahn’a bu sezon, İngiltere siyasetindeki yeni isimlerden Bethan Vaughn rolüyle Jodie Whittaker eşlik ediyor. Ekrandaki diplomasinin gerçekle ne kadar örtüştüğünü merak edenler için 26 Ekim’de Harvard Üniversitesi’nde bir söyleşi düzenlenecek. Keri Russell, Debora Cahn ve ABD’nin eski Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Samantha Power, kurgu ile gerçek diplomasi arasındaki ilişkiyi konuşacak. Söyleşi çevrimiçi olarak da izlenebilecek.

Podyumda Adriana Lima, Alessandra Ambrosio, Candice Swanepoel, Behati Prinsloo, Rosie Huntington-Whiteley, Elsa Hosk gibi ‘kıdemli meleklerin’ yer alması markanın ihtişamlı dönemlerini anımsatıyor, nostalji duygusu yaratıyordu. Ve final anı geldi çattı: VS ordusunun en üst düzey meleğinin taşıdığı Fantasy Bra’yı taşıyacak ismin belli olacağı an için nefesler tutuldu! Ama o da nesi? Bu ‘görev’, kadrolu VS modeli yerine tarihte ilk kez bu podyumda hiç yer almamış, hatta model bile olmayan bir isme, Kylie Jenner’a verilmişti!

RAZEK’İN KARANLIK GEÇMİŞİ

VS’nin yeni rotasını incelemeden önce biraz yakın geçmişi hatırlayalım: Marka bu sahneye ağır bir geçmişin ardından çıktı. Uzun yıllar boyunca kadın bedenini dar bir güzellik kalıbına hapsetmek, gerçekçi olmayan fiziksel standartları yüceltmek ve kadınlara ‘erkek yaklaşımı’ üzerinden seslenmekle eleştirildi. Eski pazarlama yöneticisi Ed Razek’in 2018’de trans ve büyük beden modeller hakkındaki dışlayıcı açıklamaları, değişen beklentilerle marka arasındaki mesafeyi görünür kıldı. Ardından modellerin ve çalışanların taciz, zorbalık ve şikâyet sonrası misilleme iddiaları gündeme geldi. Razek iddiaları reddederken şirket, hedeflediği çalışma ortamını sağlayamadığı durumlar için üzüntü bildirdi. Eski ana şirket L Brands’in kurucusu Leslie Wexner’ın Jeffrey Epstein’la finansal ilişkisi de itibar krizini derinleştirdi.

Rakipler tam bu boşlukta güç kazandı. Aerie ve Savage X Fenty, farklı bedenlerin görünürlüğünü öne çıkarırken Skims, ünlü kültürünü ürün ve pazarlama stratejisinin merkezine yerleştirdi. Victoria’s Secret’ın sorunu yalnızca müşteri kaybetmek değildi; sektörün neyi çekici, çağdaş ve arzu edilir sayacağını belirleme gücü de aşınıyordu. Bununla birlikte markayı bugün hâlâ kesintisiz gerileyen bir dev olarak tarif etmek doğru değil: Şirketin 2026 ikinci çeyrek net satışları yüzde 10 artışla 1,611 milyar dolara ulaştı. Yönetim aynı açıklamada pazar payı kazandığını belirtti.

STANDART KAPSAYICILIK HAMLELERİ

Anlaşılan son defiledeki amaç, sadece ticari toparlanma değil, daha ziyade bunu kültürel görünürlükle desteklemek… Podyumdaki kadro bu arayışın farklı taraflarını bir araya getiriyordu. Eski meleklerin yer alması markanın geçmişte yarattığı güçlü aidiyet duygusunu yeniden harekete geçiriyordu. Ashley Graham, Paloma Elsesser ve Precious Lee gibi ‘kapsayıcılık’ kontenjanının gediklileri beden çeşitliliğini görünür kılarken trans model Alex Consani’nin varlığı, Razek döneminin dışlayıcı yaklaşımından uzaklaşmanın belirgin göstergelerindendi. Futbolcu Trinity Rodman da podyumun geleneksel model kadrosunun ötesine açıldığını gösteriyordu. Bu birliktelik, nostaljiyle daha geniş bir temsil anlayışını aynı gösteride buluşturma çabasıydı.

Dönelim en çok tartışılan konuya… Jacob & Co. imzalı, değeri 50 milyon dolar olarak açıklanan Fantasy Bra, ters köşeyle bir meleğin üzerinde değil, popüler kültür ikonu Kylie Jenner ile ışıldayınca herkes şaşırdı: Öyle ki mücevherlerle kaplı bu parça, yıllar içinde bir modelin Victoria’s Secret dünyasındaki konumunun sembolüne dönüşmüştü. Alessandra Ambrosio ilk Victoria’s Secret defilesine 2000’de çıktı, 2004’te ‘resmen’ melek kadrosuna girdi. Fantasy Bra’yla podyumda süzülüşü ise 2012 yılını buldu. VS podyumunda 26 yılı deviren diğer bir emektar melek Adriana Lima, ilk Victoria’s Secret defilesine 1999’da çıktı, 2000’de melek oldu. Fantasy Bra’yı ilk kez 2008’de taşıdı. Yani bu önemli görevi tam 9 yıl bekledi.

Hâl böyleyken ömrühayatında tek tük podyum tecrübesi olan Kylie Jenner’ın kanatlarla işi ne? Onu bu seçimin merkezine taşıyan asıl güç, podyum kariyerinden çok popüler kültürdeki etkisi. Victoria’s Secret’ın kreatif yöneticisi Adam Selman da gerekçesini açıklarken Jenner’ın moda ve televizyonun sınırlarını aşan etkisini, kendi kültürünü yaratmış olmasını vurguladı.

Kylie hamlesi tartışmaları alevlendirse de rakamlar etkileşim anlamında bu seçimin hiç de fena olmadığını gösteriyor. Öyle ki Victoria’s Secret’ın 2026 defilesi, dijital izleyici sayısında da yükseliş getirdi. Streams Charts verilerine göre canlı yayınlardaki en yüksek eşzamanlı izleyici sayısı, bir önceki defileye kıyasla yüzde 32,9 artarak 3,64 milyona ulaştı. Markanın resmî YouTube yayını ise 3,14 milyon eşzamanlı izleyiciyle kanal rekorunu kırdı. Defile hakkında Instagram’da yapılan paylaşımların da önceki gösterinin yaklaşık üç katına çıktığı bildirildi. Görünen o ki melek çağı kapandı, etkileşim çağı başladı. Kanatların efendilerinin bundan sonra popüler kültür ikonları olacağını tahmin etmek güç değil.

Kilikya, Anadolu ile Mezopotamya ve Doğu Akdeniz dünyası arasında tarih boyunca önemli bir geçiş bölgesiydi. Ticaret yolları, nehirler ve verimli ovalar bu coğrafyaya zenginlik kazandırdı. Tarsus ve Adana’da Hititlerden Romalılara, Bizans’tan Türk beyliklerine ve Osmanlı’ya uzanan kültürel katmanlarla karşılaşacağız.

KLEOPATRA’NIN GELDİĞİ KENT

Mersin’in doğusundaki Tarsus, Anadolu’nun köklü yerleşimlerinden biridir. Antik çağda Kilikia’nın önemli ticaret ve kültür merkezlerindendi. Kentin tarihindeki en renkli olaylardan biri, Marcus Antonius ile Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın buluşmasıdır.

İÖ 41 yılında Antonius, Kleopatra’yı Tarsus’a davet eder. Kraliçe, görkemli gemisiyle kente gelir. Bu buluşma, Roma ve Mısır arasındaki siyasal ilişkilerin yanı sıra tarihin en ünlü aşk hikâyelerinden birinin başlangıcı olur.

Bugün Kleopatra Kapısı olarak bilinen yapı bu karşılaşmayı hatırlatır. Halk arasında Kancık Kapısı adıyla da tanınır. Ancak mevcut kapı, Kleopatra’nın döneminden değil, sonraki yüzyıllardan kalmadır. Burada tarih ile kentin belleğinde yaşayan anlatıları birbirinden ayırmak gerekir.

AZİZ PAULUS’UN DOĞDUĞU YER

Tarsus’un dünya tarihindeki bir başka önemi Hıristiyanlıkla ilgilidir. Erken Hıristiyanlığın en etkili isimlerinden Aziz Paulus burada doğmuştur. Paulus’un Anadolu ve Akdeniz dünyasındaki yolculukları, Hıristiyanlığın yayılmasında belirleyici rol oynamıştır.

Tarsus’taki Aziz Paulus Kilisesi, 1850 yılında Ortodoks Arap-Rum cemaati tarafından yaptırılmıştır. Günümüzde anıt müze olarak ziyaret edilen yapının tavanında İsa ve dört İncil yazarının tasvirleri bulunur. Kilise, Tarsus’un Hıristiyan dünyasındaki önemini yansıtan başlıca duraklardandır.

Yakındaki Aziz Paulus Kuyusu ise geleneksel olarak azizin eviyle ilişkilendirilen alandadır. Yaklaşık 38 metre derinliğindeki kuyudan bugün de su alınabilmektedir. Kilise, kuyu ve tarihî çevresi UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alır.

Tarsus’ta bir başka kültürel katman Şahmeran efsanesidir. Üstü insan, altı yılan biçiminde tasvir edilen bu bilge ve iyicil varlık, Anadolu ile İran mitolojisinde yaşar. Tarsus’un yer altında yaşadığına inanılan Şahmeran, kentin halk anlatılarında bugün de varlığını sürdürür.

SEYHAN ÜZERİNDE ROMA MİRASI

Tarsus’tan Adana’ya geçtiğimizde Çukurova’nın bereketini daha güçlü hissederiz. Adana’nın tarihi de bereketli coğrafya kadar zengindir. Luvi ve Hitit uygarlıklarından Kizzuwatna Krallığı’na, Assur ve Pers egemenliklerinden Roma ve Bizans dönemlerine uzanan tarih, Selçuklu, Memlûk, Ramazanoğulları ve Osmanlı yönetimleriyle devam etmiştir. Adana gezisinin en güzel başlangıç noktası ise Taşköprü’dür. Seyhan ve Yüreğir yakalarını birleştiren bu anıtsal köprü, kentin simgesi haline gelmiştir. Roma dönemine uzanan geçmişi, Adana’nın eski ticaret ve askerî yollar üzerindeki stratejik konumunu gösterir.

Mevcut köprünün önemli bölümleri İS 4. yüzyıla tarihlenir. Daha sonraki dönemlerde çeşitli onarımlar geçirmiştir. Günümüzde yaklaşık 300 metre uzunluğundaki yapıda 14 kemer gözü ve 5 tahliye kemeri bulunur. Taşköprü üzerinde yürürken Seyhan’ın iki yakasına bakmak, Adana’nın kent kimliğini anlamak için güzel bir başlangıçtır. Nehir, köprü ve tarihî merkez birbirinden ayrı düşünülemez. Köprünün çevresindeki yürüyüş, fotoğraf ve seyir molaları için de zaman ayırmak gerekir.

ULU CAMİ’DEN BÜYÜK SAAT’E

Taşköprü’den sonra Adana’nın tarihî merkezine yöneliyoruz. Buradaki en önemli yapılardan biri Ramazanoğulları döneminden kalma Ulu Cami’dir.

1508 yılında Ramazanoğlu Halil Bey tarafından yapımına başlanan cami, daha sonra medrese, türbe ve başka yapılarla genişleyen bir külliyenin parçası olmuştur. Mimarisinde Artuklu, Memlûk, Zengi ve Osmanlı geleneklerinin etkileri görülür. Siyah-beyaz taş işçiliği, çinileri, süslemeleri ve minaresiyle Adana’nın en değerli tarihî yapılarındandır.

Yakındaki Büyük Saat ise Osmanlı döneminin modernleşme anlayışını yansıtır. Yapımı 1882’de tamamlanan, 32 metre yüksekliğindeki saat kulesi, Adana’nın en tanınmış simgelerinden biridir. Çarşı çevresindeki hareketlilik, kentin geleneksel ticaret kültürünü bugün de hissettirir.

Seyhan kıyısındaki Sabancı Merkez Camii ise Adana’nın modern siluetine damgasını vurur. 1998 yılında hizmete açılan altı minareli yapı, klasik Osmanlı cami mimarisinden esinlenen büyük kubbesi ve anıtsal görünümüyle dikkat çeker. Nehir kıyısından camiye ve Taşköprü’ye bakmak, Adana’nın eski ve yeni yüzünü bir arada gösterir.

TARİHİN DEĞİŞTİĞİ YENİCE İSTASYONU

Tarsus ile Adana arasındaki Yenice, yakın tarihimizde önemli bir diplomatik görüşmeye ev sahipliği yapmıştır. II. Dünya Savaşı sürerken, 30-31 Ocak 1943’te Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile İngiltere Başbakanı Winston Churchill burada, bir tren vagonunda buluşmuştur.

Churchill, Türkiye’nin Müttefiklerin yanında savaşa girmesini istiyordu. Türk tarafı ise ülkenin askerî ve ekonomik koşullarını dikkate alarak savaşa katılmama politikasını sürdürdü. Adana Görüşmesi olarak bilinen bu buluşmada Türkiye, savaşa katılmama politikasını sürdürdü.

 BU ROTAYI ÖZEL YAPAN ŞEY NE?

Tarsus ve Adana, Kilikya’nın farklı tarihsel kimliklerini bir araya getiriyor. Tarsus’ta Roma ile Mısır arasındaki ilişkileri, erken Hıristiyanlığı ve Şahmeran gibi halk anlatılarını keşfediyoruz. Adana’da ise Roma mühendisliğinden Ramazanoğulları mimarisine, Osmanlı kent hayatından modern Cumhuriyet tarihine uzanan güçlü bir birikim görüyoruz.

Bu iki kentte geçmiş, müze vitrinlerinden taşarak sokaklarda, köprülerde, ibadet mekânlarında ve çarşılarda yaşamaya devam ediyor.