<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Hafta |  Tüm haftayı kapsayan gazete</title>
        <description>Hafta rss servisi</description>
        <link>https://www.hafta.com.tr</link>
        <atom:link href="https://www.hafta.com.tr/google-news.xml" type="application/rss+xml" rel="self"/>
                <item>
            <guid>https://www.hafta.com.tr/skimsin-pahali-surprizi-92151</guid>
            <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 07:00:00 +03:00</pubDate>
            <title> Skims’in pahalı sürprizi</title>
            <content:encoded>
                <![CDATA[ <p>Yılbaşı yaklaşırken markaların tüketicilerle buluşmak için başvurduğu en popüler pazarlama araçlarından biri Advent takvimleri. Her gün bir bölmenin açıldığı, içinden farklı bir ürün ya da sürprizin çıktığı bu takvimler, özellikle moda ve güzellik sektöründe başlı başına bir satış kategorisine dönüştü. Ancak <strong>Kim Kardashian</strong>’ın kurucu ortakları arasında yer aldığı SKIMS’in bu yıl piyasaya çıkardığı Advent takvimi, beklenen heyecanın aksine büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.</p>
<p>148 dolar fiyat etiketi taşıyan ve 12 günlük sürprizler vadeden takvimin içeriği, sosyal medyada paylaşılan kutu açma videolarıyla gündeme geldi. Saç tokaları, lastikler, pensler, anahtarlıklar, firketeler, saç bandı, küçük bir ayna ve markanın logosunu taşıyan sıkılabilir bir oyuncaktan oluşan ürün seçkisi, tüketicilerin beklentilerinin oldukça gerisinde kaldı. Özellikle TikTok’ta yayılan bir video, tartışmayı kısa sürede küresel bir sosyal medya gündemine taşıdı. İçindekileri tek tek açan içerik üreticisi <strong>Kayla Ryan</strong>’ın hayal kırıklığı giderek büyürken, video milyonlarca kez izlendi. Başka kullanıcıların benzer deneyimlerini paylaşmasıyla eleştiriler de katlandı.</p>
<p>Tepkilerin odağında yalnızca ürünlerin niteliği değil, fiyat-performans dengesi de vardı. Kullanıcılar, içeriğin sıradan mağazalarda çok daha düşük fiyatlara bulunabilecek aksesuarlardan oluştuğunu savundu. Bazıları takvimde markanın asıl uzmanlık alanı olan iç giyim ya da şekillendirici ürünlerden hiçbirinin bulunmamasını eleştirdi. Dışarıdan gösterişli bir yılbaşı hediyesi izlenimi veren ambalajın, açıldığında bu beklentiyi karşılamaması da hayal kırıklığını artırdı.</p>
<p>Öte yandan eleştirilere karşı çıkanlar da oldu. SKIMS'in ürün açıklamasında takvimin saç aksesuarları ve anahtarlıklar içerdiğinin belirtildiğini hatırlatan bazı kullanıcılar, satın alma kararının tüketicilere ait olduğunu savundu. Ancak tartışma, markanın ürün tanımından çok, sunduğu deneyimin talep ettiği bedeli karşılayıp karşılamadığına odaklandı.</p>
<p>SKIMS cephesinden gelen açıklama ise krizi yönetmeye yönelik bir adım oldu. Marka, takvimi satın alan müşterilerle bireysel olarak iletişime geçerek tam para iadesi ya da ürünü kendilerinde tutmaları karşılığında SKIMS kredisi seçeneklerini sundu. Şirket, bazı müşterilerin beklentilerinin karşılanmadığını kabul ederek geri bildirimlerin gelecekteki ürün lansmanlarına yön vereceğini belirtti.</p>
<p>Bu olay, güçlü marka algısının her üründe aynı fiyatlandırma gücünü yaratmadığını bir kez daha gösteriyor. SKIMS, iç giyim ve vücut şekillendirici ürünlerde oluşturduğu kimliği aksesuar kategorisine taşımak istedi; ancak tüketiciler marka adının tek başına yüksek fiyatı haklı çıkarmadığı mesajını verdi. Advent takvimi tartışması, sosyal medyada görünürlük kazanmanın her zaman olumlu bir marka deneyimi anlamına gelmediğini de hatırlattı.</p> ]]>
            </content:encoded>
            <link>https://www.hafta.com.tr/skimsin-pahali-surprizi-92151</link>
                            <media:content url="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/1/5/1/1280x720/skimsin-pahali-surprizi-1794576502.jpg" type="image/jpg" expression="full" width="1280" height="720">
                    <media:description type="plain">
                        <![CDATA[ Kim Kardashian’ın markası SKIMS’in 148 dolarlık Advent takvimi, içinden çıkan saç tokaları, anahtarlıklar ve küçük aksesuarlar nedeniyle sosyal medyanın hedefi oldu. Viral tepkilerin ardından marka müşterilerine para iadesi teklif etti. ]]>
                    </media:description>
                    <media:credit role="author" scheme="urn:ebu">
                        <![CDATA[ Hafta  ]]>
                    </media:credit>
                </media:content>
                    </item>

                    <item>
            <guid>https://www.hafta.com.tr/egede-zeytin-mevsimi-92150</guid>
            <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 07:00:00 +03:00</pubDate>
            <title> Ege’de zeytin mevsimi</title>
            <content:encoded>
                <![CDATA[ <p>Ekim ayı gelince Ege’de gözler zeytin ağaçlarına çevriliyor. Sepetler hazırlanıyor, dalların arasında yeni sezonun ilk zeytinleri toplanmaya başlanıyor. Bu yıl da öyle. Geçtiğimiz hafta sonu Nermin Hanım Zeytinliği’nin kurucusu <strong>Nermin Gelbal Gökduman</strong>’ın davetiyle, ‘Hasat Şenliği’nde zeytin toplamak ve üretimin yolculuğuna yakından bakmak için Havran’daydım.</p>
<p>Ege coğrafyasında zeytinin dalından sofraya uzanan yolculuğunu anlatan pek çok etkinlik düzenleniyor fakat zeytinliğe girip hasada katılmak başka. Ağacın dallarına uzanırken, bir şişe zeytinyağının ardında ne kadar emek olduğu daha iyi anlaşılıyor.</p>
<h1><span style="font-size: 12pt;">HİKÂYE TOPRAKTA BAŞLIYOR</span></h1>
<p>Kaz Dağları’nın eteklerinde, Edremit Körfezi’nin zeytinlikleri arasında düzenlenen şenliğin teması <em>‘Hasattan Dünyaya: Uluslararası Ödüllü Zeytinyağının Yolculuğu’</em>ydu. Hasat, üretim süreci ve tadım deneyimini bir araya getiren etkinlikte, ev sahibi Gökduman’la da sohbet ettik. Gökduman, zeytinyağı üretiminin yalnızca ürünün ortaya çıktığı aşamadan ibaret görülmesine itiraz ediyor. Onun için hikâye çok daha önce başlıyor: <em>“Bizim için zeytinyağının hikâyesi şişede değil, çok daha önce; toprağa atılan ilk adımda, ağacın bakımında ve hasat kararında başlıyor.”</em></p>
<p><em><img src="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/0/0/0/6af70f94c18b7-1794576276.jpg" alt="" width="500" height="750" /></em></p>
<p>Gökduman’ın bu cümlesi, zeytinyağına biraz daha dikkatli bakmak için iyi bir başlangıç. Market rafında yan yana dizilmiş şişeler arasından seçim yaparken çoğu zaman üretim sürecini düşünmüyoruz. Oysa zeytinin ne zaman toplandığı, ne kadar bekletildiği ve nasıl işlendiği, elde edilen yağın niteliğini belirleyen aşamalar arasında.</p>
<h1><span style="font-size: 12pt;">YENİ HEDEF: 300 TON</span></h1>
<p>Gökduman’ın 2012’de Havran’da 52 dönümlük bir zeytinlikle başlayan girişimi bugün 4 bin 200 dönümlük araziye ve 60 bin ağaca ulaşmış. Ailesi ve yakın çevresi için kaliteli zeytinyağı üretme düşüncesiyle yola çıkan Gökduman, zamanla bu işi büyütmüş. Bugün ABD, Hollanda ve Güney Kore başta olmak üzere farklı ülkelere ihracat yapıyor. Yeni sezonda 300 ton zeytinyağı ve 200 ton sofralık zeytin üretmeyi hedefliyor.</p>
<p>Büyümek, üretimi artırmak ve farklı pazarlara ulaşmak işin bir tarafı. Gökduman’ın altını çizdiği bir başka konuysa emeğin ve doğanın üretim sürecindeki yeri. <em>“Hasat dönemini yalnızca bir üretim süreci olarak değil, emeğin, doğanın ve sabrın buluştuğu özel bir dönem olarak görüyoruz”</em> diyerek anlatıyor bunu. Zeytinyağının uluslararası yarışmalarda aldığı ödüller, elbette Nermin Hanım Zeytinliği’nin dünyaya açılma çabasının bir parçası. Ama anlıyorum ki onların zeytinle kurduğu ilişki, ticari hedeflerden çok daha eski ve anlamlı.</p>
<p><span style="font-size: 12pt; color: #e03e2d;">EDREMİT’TE REKOR…</span></p>
<p>Havran’daki hasat heyecanına Edremit’ten de bir haber eklendi. 3’üncü Edremit Zeytinyağı Tadım Festivali FestOlive kapsamında, Güre Sahili’nde düzenlenen etkinlikte 16 bin 2 kişi bir araya geldi. Böylece 2009’da İspanya’nın Jaén kentinde 12 bin 909 kişinin katılımıyla kırılan rekor geride bırakıldı ve <em>‘En Büyük Zeytinyağı Tadım Etkinliği’</em> kategorisinde Guinness Dünya Rekoru Edremit’in oldu. Guinness World Records hakemi Hannah Spiers, rekoru tescilledi.</p> ]]>
            </content:encoded>
            <link>https://www.hafta.com.tr/egede-zeytin-mevsimi-92150</link>
                            <media:content url="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/1/5/0/1280x720/egede-zeytin-mevsimi-1794576387.jpg" type="image/jpg" expression="full" width="1280" height="720">
                    <media:description type="plain">
                        <![CDATA[ Ege’nin zeytinliklerinde hareketlilik arttı. Hasat, üretim ve tadım etkinlikleriyle yeni sezon karşılanırken Havran’dan Edremit’e uzanan gündemin odağında zeytinin emeği ve bölgenin üretim kültürü var. ]]>
                    </media:description>
                    <media:credit role="author" scheme="urn:ebu">
                        <![CDATA[ Hafta  ]]>
                    </media:credit>
                </media:content>
                    </item>

                    <item>
            <guid>https://www.hafta.com.tr/sokak-lezzetlerine-bitkisel-yorum-92149</guid>
            <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 07:00:00 +03:00</pubDate>
            <title> Sokak lezzetlerine bitkisel yorum</title>
            <content:encoded>
                <![CDATA[ <p>Vegan bir işletme açma fikri öyle büyük bir meydan okuma ki bu cesareti gösteren herkese büyük saygı duyuyorum. İstanbul Moda’da yeni açılan Vegoreç’in kurucusu Damla Eren de bu cesur insanlardan biri. Vegan sokak lezzetleri sunan Vegoreç’i hayata geçirmek için 11 yıllık anaokulu öğretmenliğini bırakan Eren, bu lezzetleri daha fazla insana ulaştırmayı hedefliyor.</p>
<p>27 Ekim’de, gazetecilere yönelik artan baskılara dikkat çekmek ve özgür basına destek vermek amacıyla Türkiye Gazeteciler Sendikası ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin önderliğinde basın örgütlerinin çağrısıyla düzenlenen eylemin ardından Moda’ya gittim. Yeni açılan Vegoreç’te istiridye mantarı bazlı vegan kokoreç ile ev yapımı vegan ayranı denedim ve açıkçası bayıldım. Bu ziyaret vesilesiyle Vegoreç’in kurucusu Damla Eren ile de konuşma fırsatı buldum.</p>
<p><strong><em>10 yıldır </em></strong><strong><em>vegan </em></strong><strong><em>yaşıyorum</em></strong></p>
<p>11 yıldır erken çocukluk eğitimi alanında öğretmenlik yapan Eren, bu süreçte çocuklarla çalışmasının yanı sıra el işi ve temel çizim becerileri üzerine atölyeler de düzenledi. Kadıköy’de yaşayan Damla Eren, 10 yıldır vegan bir hayat sürüyor. Eren, <em>“Hayatımın her alanında bu bilinci taşımaya özen gösteriyorum; az atık üretmeye, ürettiğim atıkları ise dönüştürmeye çalışarak doğayla uyumlu bir yaşam kurmaya gayret ediyorum. Hayatın koşturmacası içinde dans etmeyi, özellikle Lindy Hop yapmayı ve motorumla yollarda olmayı çok seviyorum. Kısacası üretmeyi, paylaşmayı ve hayatı tüm canlılarla birlikte güzelleştirmeyi seven biriyim diyebilirim. Veganım, çünkü beni ben yapan şeylerden birisi de bu ideoloji”</em> diyor.</p>
<p><strong><em>Vicdan </em></strong><strong><em>muhasebesi </em></strong><strong><em>geride kaldı</em></strong></p>
<p>Hayvanlarla arasının çok iyi olduğunu söyleyen Eren, onlarla güçlü bir empati kurduğunu dile getirerek şöyle devam ediyor: <em>“Yıllarca kendimle çeliştiğim konuların başında bu geliyordu; hayvansal ürünleri tüketiyordum. Kendi vicdanımla baş başa kaldığımda bunu kendime bile açıklayamıyordum. Zamanla bu çelişkiye son vermem gerektiğine karar verdim. Konunun sevginin çok ötesinde, tamamen yaşam hakkıyla ilgili olduğunu fark ettim. Bir gece izlemekten çekindiğim bir videoyu sonuna kadar izledim ve sabah uyandığımda her şey bambaşkaydı; o günden sonra hiçbir şey benim için aynı olmadı. Vegan olmanın beslenme, sağlık ve değişim gibi pek çok artısı var elbette ama benim için en önemli şey, artık içimde vicdan muhasebesi yapmadığımı fark etmek oldu. Etrafımdakiler bana ‘Sen yemeyince dünya kurtulacak mı?’ dediklerinde, ‘Olsun, en azından benim yüzümden bir canlı acı çekmeyecek’ diyebilmek müthiş bir rahatlıktı.”</em></p>
<p><img src="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/0/0/0/6af70ea6dbabc-1794576038.jpg" alt="" width="500" height="667" /></p>
<p><strong><em>Tutkuyla </em></strong><strong><em>ortaya </em></strong><strong><em>çıktı</em></strong></p>
<p>Damla Eren, biraz mecburiyetten ama en çok da tutkudan beslenerek gelişen Vegoreç’in doğuşunu şöyle açıklıyor: “Öğretmen olarak maalesef tek maaşla geçinmek çok zordu. Bu yüzden atölyelerime ek olarak, 3-4 yıl önce evde yemek hazırlayıp yakın çevredeki komşularıma paket servis şeklinde teslim ediyordum; o dönem bu fikir askıda kalmış ve sürdürememiştim. Yaklaşık 11 yıldır severek sürdürdüğüm anaokulu öğretmenliğinde bu yıl karşılaştığım sistem ve zorlu süreçler beni hem duygusal hem fiziksel olarak çok yordu; artık bu mesleğe devam edemeyeceğimi fark ettim. Yapmayı en çok sevdiğim şeyi düşündüğümde ise geriye yemek yapmak kaldı. Nisan gibi bu cesur kararı aldım ve ağustos ayında dükkânımı açarak hayata geçirdim. Aslında tam da o zorlu günlerde, dükkânımın ortasındaki Lotus çiçeği gibi çamurun içinden filizlenerek açtı bu mekân. Tek başıma sayılmam çünkü bu yolda arkamda duran, fikrimi destekleyen çok sayıda arkadaşım, komşum ve dostum vardı. Özellikle Kadıköy çevresindeki pek çok vegan kafe ve restoran bu anlamda bana inanılmaz destek oldu; onlarla uzun uzun görüştük, tüm bu süreçte ellerini hep omzumda hissettim, hâlâ da destek olmaya devam ediyorlar.”</p>
<p>Ben İstanbul Şişli’de yaşayan bir vegan olarak tüm vegan mekânların Anadolu Yakası’nda açılmasına biraz bozulsam da Damla Eren, Kadıköy Moda’nın ruhu itibarıyla yeniliklere, vegan yaşama ve alternatif kültürlere çok açık, kucaklayıcı bir semt olduğunu vurguluyor.</p>
<p>Eren şunları söylüyor: <em>“Ben zaten burada yaşıyorum; mahalle kültürünü, insanların birbirine hâlâ dostane yaklaşmasını çok seviyorum. Bu yaklaşım bana büyük bir güç veriyor, kendimi adeta evimde gibi hissediyorum. Benim için Kadıköy zaten adeta kurtarılmış bir bölge gibi. Mesleğimi ve hayatımı dönüştürürken çok da uzaklaşmak istemedim, nitekim şansıma tuttuğumuz dükkân tam da mezun ettiğim eski öğrencileri görebileceğim bir sokakta yer aldı. Bu sokağın ismi Neşe Sokağı, apartmanımızın ismi de Huzur Apartmanı... Tam olarak dilediğim, hayalini kurduğum şeyi gerçekleştirmiş oluyorum ve bu çocukları yeniden görmek bana inanılmaz bir güç veriyor. Bundan sonraki en büyük hedefim ise herkesin sağlıklı, vicdani ve hakkaniyetli gıdaya kolayca ulaşabilmesini sağlamak; bu lezzetleri daha çok insanla buluştururken Vegoreç’in o sıcak mahalle atmosferini korumak.”</em></p> ]]>
            </content:encoded>
            <link>https://www.hafta.com.tr/sokak-lezzetlerine-bitkisel-yorum-92149</link>
                            <media:content url="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/1/4/9/1280x720/sokak-lezzetlerine-bitkisel-yorum-1794576065.jpg" type="image/jpg" expression="full" width="1280" height="720">
                    <media:description type="plain">
                        <![CDATA[ Kadıköy Moda’da açılan Vegoreç, kokoreçten köfteye, sucuk ekmekten ayrana alışılmış sokak lezzetlerini vegan mutfağın olanaklarıyla yeniden yorumluyor. Kurucusu Damla Eren, bu fikrin ardındaki yaşam biçimini ve girişimin öyküsünü anlatıyor. ]]>
                    </media:description>
                    <media:credit role="author" scheme="urn:ebu">
                        <![CDATA[ Hafta  ]]>
                    </media:credit>
                </media:content>
                    </item>

                    <item>
            <guid>https://www.hafta.com.tr/firsatlari-kacirma-korkusu-92147</guid>
            <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 07:00:00 +03:00</pubDate>
            <title> Fırsatları kaçırma korkusu</title>
            <content:encoded>
                <![CDATA[ <p>Cumartesi günüydü. Yoğun geçen bir haftanın ardından yorgun düşmüştü. Tek isteği biraz dinlenmekti. Ancak katılması gerektiğini düşündüğü önemli bir etkinlik vardı. İş dünyasından tanınmış insanların bir araya geleceği bir organizasyondu. Belki yeni insanlarla tanışacak, belki mevcut ilişkilerini güçlendirecek, belki de kariyerinde yeni kapılar açacak bir fırsat yakalayacaktı.</p>
<p>Aslında gitmek istemiyordu. Ama gitmediği takdirde neleri kaçırabileceğini düşündükçe huzursuz oluyordu. Yıllardır zihnine kazıdığı bir düşünce vardı:</p>
<p><em>“Ya gelişirsin ya da gerilersin.”</em></p>
<p>Bu düşünce onu hayatı boyunca çalışmaya, kendisini geliştirmeye ve yeni fırsatlar aramaya teşvik etmişti. Ancak zamanla dinlenerek geçirdiği saatleri bile kayıp olarak görmeye başlamıştı.</p>
<p>Sonunda gitmeye karar verdi. Hazırlanırken etkinliğe katılacak insanları düşündü. Belki biraz daha iyi giyinmeliydi. İyi bir izlenim bırakmak istiyordu.</p>
<p>Yolda gördüğü bir mağazaya girip yeni bir gömlek aldı. Mağazadan çıktığında saatine baktı. Etkinlik çoktan başlamıştı. Geç kaldığı için kendine kızmaya başladı. Belki en önemli sohbetler yapılmış, yeni tanışıklıklar kurulmuştu. Kim bilir, belki de hayatını değiştirebilecek bir fırsatı kaçırmıştı.</p>
<p>Girişe ulaştığında içeriden yüksek sesli müzik geliyordu. Kalabalığa baktı. Yüzlerce insan vardı. Bir an durup kendisine sordu: <em>“</em>Gerçekten burada olmak istiyor muyum, yoksa fırsatları kaçırmaktan mı korkuyorum?”</p>
<p>Cevabını biliyordu.</p>
<p>İçeri girmedi. Arkasını dönüp yürümeye başladı. Beklediğinin aksine, rahatlamıştı. Bir süredir onu acele ettiren, zihnini meşgul eden baskı hafiflemişti.</p>
<p>Bu hikâyeyi, başarılı bir şirkette önemli bir pozisyonda çalışan bir yönetici danışanımdan dinledim. Aslında günümüz dünyasında pek çoğumuz buna benzer bir huzursuzluk yaşıyoruz.</p>
<p>Sosyal medyada başkalarının katıldığı davetleri, yaptığı seyahatleri ve yaşadığı güzel anları gördükçe kendi hayatımızda bir şeylerin eksik olduğunu düşünüyoruz.</p>
<p>Psikolojide bu duygu FOMO (Fear of Missing Out), yani fırsatları kaçırma korkusu olarak adlandırılıyor. Başkalarının değerli deneyimler yaşadığı, bizim ise bunların dışında kaldığımız düşüncesinin yarattığı huzursuzluğu ifade ediyor.</p>
<p>İş dünyasında da bu duygu kendisini gösteriyor. Özellikle başarıya odaklanan insanlar için bir fırsatı kaçırma korkusu, zamanla geride kalma ve yeterince ilerleyememe endişesine dönüşebiliyor. Böylece insan, bütün hafta çalıştıktan sonra dinlenirken bile huzursuz oluyor, üretken olmadığı her anı kayıp olarak görüyor.</p>
<p>Bir toplantıya katılmadığında, bir daveti reddettiğinde veya yeni bir iş fırsatını değerlendirmediğinde başkalarının kendisinden bir adım öne geçeceğinden endişe duyuyor.</p>
<p>Fırsatları değerlendirme arzusu, zamanla hiçbir fırsatı kaçırmama zorunluluğuna dönüşüyor.</p>
<p>Her gün yeni iş fırsatları, etkinlikler ve tanışabileceğimiz insanlarla karşılaşıyoruz. Üstelik hepsi önemliymiş gibi görünüyor. Ancak zamanımız da enerjimiz de sınırsız değildir.</p>
<p><strong>Daha büyük hedeflere ulaşmak, her zaman daha fazlasını yapmakla değil, zamanımızı ve enerjimizi nereye harcayacağımız konusunda seçici olmakla mümkün olur. </strong>İşte bu noktada tutku (kalp) ve bilgelik (akıl) arasındaki ilişkiyi anlamak önemlidir.</p>
<p>Tutku bizi harekete geçirir. Daha büyük hedefler koymamızı, kendimizi geliştirmemizi ve zorluklar karşısında mücadele etmemizi sağlar. Bilgelik ise hangi hedeflerin gerçekten peşinden gitmeye değer olduğunu görmemizi sağlar.</p>
<p>Tutku ve bilgelik bir araya geldiğinde, fırsatları kaçırma korkusu yerini anlamlı ve başarılı bir hayata bırakır.</p> ]]>
            </content:encoded>
            <link>https://www.hafta.com.tr/firsatlari-kacirma-korkusu-92147</link>
                            <media:content url="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/1/4/7/1280x720/firsatlari-kacirma-korkusu-1794575745.png" type="image/jpg" expression="full" width="1280" height="720">
                    <media:description type="plain">
                        <![CDATA[ Başarı, her fırsatın peşinden koşmak değil, hangisini seçeceğini bilmektir. Peki, bunu nasıl başaracağız? ]]>
                    </media:description>
                    <media:credit role="author" scheme="urn:ebu">
                        <![CDATA[ Hafta  ]]>
                    </media:credit>
                </media:content>
                    </item>

                    <item>
            <guid>https://www.hafta.com.tr/anlatinin-tek-bir-sahibi-olamaz-92146</guid>
            <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 07:00:00 +03:00</pubDate>
            <title> Anlatının tek bir sahibi olamaz</title>
            <content:encoded>
                <![CDATA[ <p>Bir roman bittiğinde gerçekten biter mi? Yoksa okurun zihninde yeni anlamlar kazanarak başka bir yolculuğa mı çıkar? Yazar İsmail Güzelsoy, İthaki Yayınları etiketiyle raflarda yerini alan ‘<em>Okurken Yaratmak: Meraklı Okurlar İçin Kurmacanın Gizemleri</em>’ kitabında okurun kurmaca karşısındaki yaratıcı rolünü ve romanın gizemli dünyasını ele alıyor. Güzelsoy ile kitabın çıkış noktasından hareketle roman estetiğini, iyi okurluğu, popüler edebiyatı ve değişen okuma alışkanlıklarını konuştuk. Ona göre romanın tek bir sahibi yok; okur da yazar kadar söz sahibi.</p>
<p><strong>Bu kitabın çıkışında aslında bir “eksik kalmış sohbet” duygusu var. Tek motivasyonunuz okurun zihnindeki o teknik sorulara yanıt vermek miydi? </strong></p>
<p>“Tek” motivasyonum o değildi elbette ama orada tarif ettiğim, sıklıkla yaşadığım bir durum olageldi. Okurlarla yapılan sohbetler iki tarafın da yararlandığı zihinsel bir şölendir. Okur, romancıyla söyleşirken okuma yolculuğuna yeni bir pencere açar ama yazar da bu söyleşmelerden beslenir; yazdıklarının nasıl algılandığını görme şansı yakalar. Kitabın önsözünde yakındığım sorun, yalnızca bir tek roman üzerine söyleşmekle sınırlı oturumlar yapmamızdı. Okur ile yazarın genel estetik meselelerine dair ‘dertleşmesi’nin çok besleyici olacağına inandım ama işin o yanı hep eksik kaldı. ‘<em>Okurken Yaratmak’</em> kitabıyla kurdeleyi kesmiş olduğumu düşünüyorum. Daha organik ve etkileşimli bir süreci başlatmak adına benim için önemli. Yani bu kitap bir ‘eğitim’ metni değil, roman estetiği üzerine okurla yazarın ortak sorgulama tutanağı gibi görülmeli.</p>
<p><strong>Kitabın ilk bölümünde “İyi roman diye bir şey var mı?” sorusunu yine ‘sizce’ yanıtlar veriyorsunuz. Yıllardır ‘yazan’ biri olarak, romanı ‘iyi’ yapan şey konusunda ölçünüz zaman içinde nasıl değişti ya da değişti mi?</strong></p>
<p>Elbette değişti… Yalnızca benim görüşlerim, ölçütlerim değil, roman sanatı da dönüşüyor. İlk kitabımı yayımladığım 27 yıl öncesinden bugüne üretim teknolojisi bile değişti. Haliyle estetik boyutların değişmemesi mümkün mü? Üstünkörü bir bakışta pek öyle görünmese de romanlar güçlü bir etkileşim ağı içinde yazılıyor. Büyük bir yalnızlık hikâyesi gibi gelir yazmak ve okumak ama bana kalırsa çok kalabalık bir süreçtir. Her yazarın bir tuğla koyduğu bir duvar örüyoruz ve artık okurlar da çok aktif. 1950’lerin okuruyla günümüz okuru çok farklı ve her alanda olduğu gibi burada da güçlü bir katılım var. Bu da ‘iyi’ roman ölçütlerini dinamik kılan bir süreç bana kalırsa.</p>
<p><strong>Yeri gelmişken sormak isterim. İyi romanı tanımlarken “Psikolojik bakiye önemli. Zihinde kalan iz, tortu...” ifadesini kullanıyorsunuz. Sizin zihninizde en fazla tortu bırakan romanlar hangileri peki? İlk üç desem… </strong></p>
<p>İlk üç sürekli değişir bende. Biraz duygusal ve zihinsel gündemimle de alakası olsa gerek. Bazen Marquez olur, bazen Dickens… Bir durum yaşarım ve bir anda, hiç aklımda yokken Çehov’un bir öyküsü geliverir. Psikolojik bakiye bu anlamda biraz da “edinilmiş bir bilinçdışı” gibi çalışıyor galiba. Bilinçdışı nasıl ki bütünüyle kontrollü bir süreç olarak işlemiyorsa, psikolojik bakiye de çağrışımlarla, psişik ihtiyaçlarla biçimlenip yüzeye vuruyor.</p>
<p><strong>Sadece iyi romanın değil iyi okur olmanın da bazı kriterlerini sıralıyorsunuz, hatta ‘okumayı öğrenmek’ten söz ediyorsunuz. Sizce bir insan okurken neyi yanlış yapabilir? İyi bir okuru sıradan bir okurdan ayıran şey nedir? </strong></p>
<p>Bence iyi okur-kötü okur diye bir şey yok. İyi okuma-kötü okuma diyebileceğimiz, doğru metnin doğru biçimde okunması ya da okunmaması tartışılabilir. Burada asıl olan, ihtiyacı doğru belirlemek… Bazen bir roman doğru zamanda, doğru şekilde ve uygun koşullarda okunmaz ya da tersi. Bazen takdir ettiğiniz bir kitabı sevmeyebilirsiniz. Çünkü romanlar, öyküler duygulara işleyerek can kazanır. O duygulara geçit bulamazsa, dünyanın en güzel hikâyesi de olsa havada kalabilir anlatı. Tersi de doğru… Ucuz bir hikâyedir ama sizde karşılık bulabilir.</p>
<p><strong>‘İyi edebiyat, hikâyeden fazladır’… Kitapta onayladığınız bir yorum. Nedir bu fazla olan şeyler sizce? </strong></p>
<p>Hikâye, anlatının görülen boyutudur. Bazen anlatının kalbi, dile getirdiklerinde değil, sakladıklarında atar. Şimdi aklıma, Fante’nin ‘<em>Toza Sor’</em> romanı geldi örneğin. Orada anlatılanın gerisinde, ana karakterin hiçbir zaman dile getirmediği şeyleri görür okur. Ya da Ishiguro’nun muazzam eseri, ‘<em>Dünden Kalanlar</em>’ı düşünün. Karakterin kendi duygularına kör olduğunu asla söylemez roman, bunu okurun “vehmetmesini” sağlayacak veriler sunar. İyi bir anlatı söylediğinden fazlasını kastedebilir.</p>
<p><strong>“Popüler edebiyat kötü bir şey mi?” sorusunu kitabın içine almışsınız. Sizce çok okunmakla edebî değer arasındaki gerilim eskisinden farklı bir yere mi taşındı?</strong></p>
<p>Çok okunmak, bir ihtiyaç tanımlamakla gerçekleşiyor çoğunlukla. Kapitalizmin en büyük üretimi ihtiyaçtır. Kitap dediğimiz nesne de kapitalist üretim formasyonunun bir parçası ve bu sistemin bütün kuralları orada da geçerli. Kalite ile satış arasında bir bağlantı olduğunu düşünmüyorum. Bazı odaklar bir kitabı vazgeçilmez ihtiyaç olarak tanımlıyor diye o kitap kıymetli olmuyor. Ama ne bileyim şimdi, Umberto Eco da Marquez de popüler. Bu onları değersiz mi kılar?</p>
<p><strong>‘Roman okur tarafından da yazılır’ diyorsunuz. Bir yazar, okurun metinden çıkardığı anlam üzerinde ne kadar söz sahibi olabilir?</strong></p>
<p>Eşit söz sahibi olabilir. Bir yazarın kendi yazdığı eser üzerindeki hakkı okurdan fazla olmamalı bana kalırsa. Okur da emek, zaman ve para harcayıp o eseri okuyor. Anlatının tek bir sahibi olamaz. En azından benim küçük komünal dünyam böyle…</p>
<p><strong>Siz yazarken hikâyeyi ne kadar kontrol ediyorsunuz? Yıllar önce bir söyleşinizde romanın finalinden geriye doğru yürüdüğünüzü, bir anlamda kendi hikâyenizin arkeolojisini yaptığınızı anlatmıştınız. </strong></p>
<p>Planla, akış şemasıyla çalışıyorum hâlâ ama yol boyu dönüşümler yaşamak kaçınılmaz. Yani çıkardığım akış şemasına yüzde yüz sadık kaldığım çok az roman var. Ama hiçbir zaman da bu sapma yüzde otuzdan fazla olmadı galiba. Yarın ne olur, bilemem ama boşlukta yol almaktan iyidir.</p>
<p><strong>“Söylenenin Ötesi” bölümünde sembol, metafor, ima, alegori ve metinlerarasılığı konuşuyorsunuz. Bir yazarın metnine yerleştirdiği ama okurun hiç fark etmediği bir anlam sizce başarısızlık mıdır? Yoksa bazı şeylerin okurun gözünden kaçması metnin doğasında mı vardır?</strong></p>
<p>‘Anlam’ın doğasına bağlı bir şey bu. Bazen bir metaforun anlaşılmaması onu daha kıymetli yapabilir, bazen tersi. Bu, yazarın kurduğu evreni okurla nasıl paylaştığına bağlı. Okur bir duyguyu yaşar ama o etkiyi nereden edindiğini fark etmez. Yazarın okura fısıldadığı o “anlam” boyutu gözden kaçar ama gönülde kalır bazen. Bu çok kıymetlidir. Adını koyamazsınız ama bilirsiniz onun varlığını. Rüyaları düşünün. Uyanırsınız, rüya solup gider ama etkisi sürer. İşte yazarın kıskandığı oyun tam da budur.</p>
<p><strong>Bugün bir roman hakkında konuşurken artık yalnızca romanı konuşmuyoruz; sosyal medyadaki yorumları, puanları, çok satan listelerini, hatta kitabın ekran uyarlamasını da konuşuyoruz. Sizce bütün bunlar okurun metinle kurduğu ilişkiyi değiştiriyor mu?</strong></p>
<p>Hemrah gibi konuşmak gerekirse, evet muhitçe okuyoruz artık. Okuma kişisel bir şey değil yalnızca. Bu kitabı zaten bu amaçla yazdım. Okuma sürecinin de paylaşılabileceğini düşünüyorum. Yani o söylediğiniz ekranlarda görülen şeyleri olumsuz durumlar olarak düşünmemek gerek. Evet, kızıyoruz, söyleniyoruz ama bir fincan kahveyle okuduğu kitabı yan yana görüntüleyip Instagram’a koyan birine niye atarlanıyoruz, onu da çok anlamış değilim. Kötü bir şey paylaşmıyor ki o insan. Ne yaparsak yapalım, okuma yordamları değişecek ve bunun olumsuz olduğu fikri biraz önyargı içeriyor bence. Bekleyelim.</p>
<p><img src="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/0/0/0/6af70cf76ea46-1794575607.jpg" alt="" width="500" height="703" /></p> ]]>
            </content:encoded>
            <link>https://www.hafta.com.tr/anlatinin-tek-bir-sahibi-olamaz-92146</link>
                            <media:content url="https://www.hafta.com.tr/storage/uploads/1/4/6/1280x720/anlatinin-tek-bir-sahibi-olamaz-1794575635.jpg" type="image/jpg" expression="full" width="1280" height="720">
                    <media:description type="plain">
                        <![CDATA[ “Bir yazarın kendi yazdığı eser üzerindeki hakkı okurdan fazla olmamalı” diyen İsmail Güzelsoy ile yeni kitabı ‘Okurken Yaratmak: Meraklı Okurlar İçin Kurmacanın Gizemleri’ vesilesiyle okurla yazar arasındaki yaratıcı ilişkiyi, edebî değerin ölçütlerini ve değişen okuma kültürünü konuştuk. ]]>
                    </media:description>
                    <media:credit role="author" scheme="urn:ebu">
                        <![CDATA[ Hafta  ]]>
                    </media:credit>
                </media:content>
                    </item>

            
    </channel>
</rss>
