Condé Nast Traveler’ın haberine göre son yıllarda özellikle Avrupa’nın yaz aylarında yoğunlaşan destinasyonlarında sonbahar seyahatlerine ilgi belirgin biçimde artıyor. Haberde, küresel seyahat danışmanlığı ağı Virtuoso’nun verilerine göre 2026 sonbaharı için yapılan rezervasyonların geçen yıla kıyasla yüzde 59 yükseldiği belirtiliyor. Eylül satışlarındaki artış ise yüzde 77’ye ulaşmış durumda. Ekim ve kasım da geride kalmıyor.

Aslında bunun nedenini anlamak zor değil. Temmuz ve ağustosta Avrupa’nın güneyinde yükselen sıcaklıklar, kalabalıklar ve yüksek sezon fiyatları, seyahat tarihlerini birkaç ay ileriye taşıyor. İtalya, Yunanistan, İspanya ve Fas gibi klasik yaz rotaları bu kez daha serin bir havada, daha sakin sokaklarda ve farklı bir ritimde keşfediliyor.

Üstelik mesele yalnızca hava sıcaklığı değil. Sonbahar, gidilen yere başka bir gözle bakmayı da mümkün kılıyor. Seyahat uzmanlarına göre bu dönemde özellikle gastronomi, şarap ve kültür odaklı geziler öne çıkıyor. Eylül ve ekim aylarında bağbozumlarını takip etmek, bir bölgenin mutfağına daha fazla zaman ayırmak ya da yaz kalabalıkları çekildikten sonra küçük kasabalara yönelmek, klasik bir yaz tatilinden farklı bir deneyim sunuyor.

Seyahat takvimi değişiyor

Virtuoso’nun 2 Eylül’de yayımladığı 2026 seyahat trendleri de aynı tabloyu ortaya koyuyor. Kuruluşun verilerine göre Avrupa’nın ağırlıklı olarak yazın tercih edilen destinasyonlarına sonbahar talebi son iki yılda iki kattan fazla arttı. Fransız Rivierası’nda sonbahar rezervasyonları yüzde 179, Yunan adalarında yüzde 130’dan fazla, Puglia’da ise yüzde 78 yükselmiş durumda. Artık eylül, ağustostan sonra gelen “sakin ay” olmaktan çıkıp başlı başına bir seyahat dönemi haline geliyor.

Değişimi yalnızca gezginler fark etmiş değil. Oteller, kruvaziyer şirketleri ve havayolları da sezonu uzatmaya başladı. Condé Nast Traveler’ın haberine göre bazı Akdeniz otelleri eskiden yaz sonunda kapanırken artık ekim ve kasım aylarına kadar açık kalıyor. Kruvaziyer şirketleri Akdeniz seferlerini sonbahar ve kış aylarına taşırken, bazı havayolları da yaz rotalarını alışılmış eylül sonu kapanışlarının ötesine uzatıyor.

Böylece “sezon dışı” kavramının anlamı da değişiyor. Bir zamanlar daha ucuz ve daha sakin olduğu için tercih edilen sonbahar, şimdi seyahatin özellikle seçilen dönemi haline geliyor. Üstelik herkes aynı nedenle gitmiyor. Kimi sıcaktan kaçıyor, kimi kalabalıktan. Kimi bağbozumunun peşine düşüyor, kimi de yazın aceleyle gezilen bir şehri daha sakin görmek istiyor.

Özetle, tatil takvimi değişiyor. Yazın sonu, seyahatin sonu olmaktan çıkıyor. Belki de gelecek yıllarda “yüksek sezon” denince akla yalnızca güneşli yaz günleri değil, bağbozumu yapılan bir eylül, serin bir ekim ya da kalabalıkların çekildiği bir kasım gelecek…

Benim oldu.

Hayatımın önemli bir bölümünde, geçmişe dönüp baktığımda aynı hatalar için kendime defalarca kızdığımı hatırlıyorum. Etrafımdaki insanları yaptıkları hatalardan dolayı affetmekte zorlanmazken, iş kendimi affetmeye geldiğinde bunu başaramadığım çok oldu.

“Ben bunu nasıl yaptım?”

“Nasıl böyle düşündüm?”

“Bunu nasıl gözden kaçırdım?”

“Nasıl bu kadar yanlış bir karar verdim?”

Bazen yıllar önce söylenen bir söz... Bazen verilen yanlış bir karar... Bazen gereğinden fazla güvenilen bir iş arkadaşı... Bazen de konuşulması gereken yerde susulan bir an. Ya da tam tersi...

İnsan bugünkü aklıyla geçmişteki haline bakınca acımasız olabiliyor. Halbuki İngiliz filozof Alain de Botton der ki: “Geçen yıl kim olduğundan utanmayan biri, muhtemelen yeterince öğrenmiyordur.”

Geçmişteki halimizi düşündüğümüzde utanmak, mahcup olmak ya da “Ben bunu gerçekten yapmış mıyım?” diye düşünmek aslında değiştiğimizin göstergesidir.

Yeni bir düşünceyi hayatımıza taşımadıysak... Hiç “Ben bunu yanlış biliyormuşum” demediysek... Herhangi bir konuda fikrimizi, bakış açımızı ya da davranışımızı değiştirmediysek... Yeterince gelişmiyor, dönüşmüyoruz demektir.

Yani geçmişteki halimizden mahcup olma duygusuyla barışmalı, bunun değişimin ve olgunlaşmanın doğal bir parçası olduğunu kabul etmeliyiz. Hatta bir adım daha ileri gidip kendimize şu soruları sormalıyız: Bir yıl önceki halime göre bugün gerçekten değişebildim mi?

Kendimi biraz olsun dönüştürebildim mi? Bakış açım genişledi mi? Aynı olaylar karşısında artık farklı davranabiliyor muyum? Bir yıl önce yaptığım hataları bugün hâlâ tekrarlıyor muyum?

Hata yaptığımda kendimi savunmaya mı çalışıyorum, yoksa sorumluluk alabiliyor muyum?

Korkularımın üzerine gidip onlarla yüzleşebildim mi?

Bu soruları kendimize sormak yerine, geçmişteki halimize dönüp kendimizi acımasızca eleştiriyoruz.

Eski fotoğraflarımıza bakarken, yıllar önce modaya uyup özenle taradığımız saçımıza, giydiğimiz kıyafetlere, hatta duruşumuza bakıp gülümsüyoruz. “Ben gerçekten böyle miymişim?” diyoruz.

Garip olan şu ki, dış görünüşümüzün değişmesini hayatın doğal akışı olarak görüyoruz ama eski davranışlarımıza aynı hoşgörüyü göstermiyoruz. Yıllar önce verdiğimiz kararları, bugünkü aklımızla değerlendiriyoruz. O kararları verirken sahip olduğumuz bilgi, tecrübe ve beklentilerin bugünkünden çok farklı olduğunu unutuyoruz. O gün belirsizlikle baş ettiğimizi, korkularımızın bizi nasıl ele geçirdiğini yok sayıyoruz. Bu yüzden geçmişteki kendimize haksızlık ediyoruz.

Oysa yapılan her hata, insanın kendisini biraz daha tanıması için önüne çıkan gizli bir davet gibidir. En derin ve en kalıcı öğrenmeler, her şey yolunda giderken değil, bir şeyler ters gittiğinde yaşanır.

Geçmişe dönüp baktığımızda bunu daha iyi görürüz. Hafızamızın derinlerine yerleşen hayat dersleri en çok zorlandığımız, en fazla hayal kırıklığı yaşadığımız ya da en ağır bedeli ödediğimiz dönemlerden sonra gelir.

Bu yüzden başarının yolu hiç hata yapmamaya çalışmaktan değil, hata yaptıktan sonra ne öğrendiğimizden ve yola kim olarak devam ettiğimizden geçer. Kendimizi suçlamaya mı devam ediyoruz, yoksa dönüp neyi göremediğimizi, neyi farklı yapabileceğimizi anlamaya mı çalışıyoruz?

Olgunlaşmak, hatasız bir hayat kurmak değildir. Yaptığımız hatadan sonra aynı yerde kalmamak, farklılaşabilmek, dönüşebilmek ve yolumuza biraz daha bilinçli devam edebilmektir.

Hatalarla barışmanın zamanıdır.