Barcelona’nın kuzeybatısındaki Bassella tepelerinin kıvrımlı virajlarında Cayenne Electric’lerle vals yaparken, 1989’dan 2026’ya binlerce farklı otomobili kullanmış biri olarak şunu rahatça söyleyebilirim; bugüne kadar sürdüğüm hiçbir büyük elektrikli SUV, bu kadar lezzetli ve bu kadar “deli” olamazdı… Porsche’nin yeni Cayenne Electric’i, özellikle arkadaki Turbo yazısıyla tam anlamıyla bir canavar. Ama asıl şaşırtıcı olan, bu canavarı dizginlemek için yarış pilotu olmanıza gerek olmaması. Porsche mühendisleri, yine o bildiğimiz “deli profesör” ruhuyla, 1.200 beygire yaklaşan gücü amatör sürücülerin bile rahatça yönetebileceği bir şasi ve elektronik ağ ile donatmış.
Teknik rakamlar bile gözlerimizi fal taşı gibi açıyor; Cayenne Turbo Electric, normalde 630 kW 857 HP sunarken Push-to-Pass ile 10 saniyeliğine 130 kW devreye alıyor. Launch Control ve Overboost’ta zirve 850 kW yani 1.156 HP ve 1.500 Nm torka çıkılıyor. Böylece 0-100 km/h 2,5 saniyede, 0-200 km/h ise 7,4 saniyede bitiyor. Çeyrek mil 10 saniyenin altında! Giriş seviyesi Cayenne Electric bile 325 kW 442 HP ile 0-100’ü 4,8 saniyede tamamlıyor. Her iki versiyonda ön ve arkada üç fazlı PMSM motorlar görev yapıyor. Turbo’nun arka aksındaki e-motor, 245 mm çap ve 940 amperlik CiC invertörle Porsche’nin gelmiş geçmiş en güçlü elektrikli tahrik ünitesi. Bu sıfırdan geliştirilmiş özel e-motor, bataryadan gelen doğru akımı üç fazlı alternatif akıma dönüştüren silisyum karbür puls invertör sayesinde devasa gücü çok verimli ve düşük ısı kaybıyla motora iletirken, doğrudan yağ soğutma sistemi de motorun en sıcak bakır sargı noktalarına özel dielektrik yağ püskürterek ısıyı kaynağında uzaklaştırıyor… Böylece e-motor kompakt yapısına rağmen uzun süreli yüksek performansta termal aşırı yüklenme olmadan sürekli olarak maksimum gücü koruyabiliyor. Formula E devşirme doğrudan yağ soğutma sistemi sayesinde, motor boyutu yüzde 50 küçülse de verim yüzde 98’e ulaşıyor. Kısaca, eski nesil “hararet” olmadan pistlerde saatlerce limitlere çıkabilirsiniz…
Rejeneratif frenleme ise ayrı bir mühendislik ustalığı… 600 kW’a kadar geri kazanım kapasitesi, günlük frenlemelerin yüzde 97’sini mekanik balatalara dokundurmadan yapıyor. Rakip elektrikli SUV’lerde bu oran yüzde 15-20 seviyesinde. Overrun rejenerasyonunu merkezi ekrandan “Off”, 0,5 m/s², 0,8 m/s² veya “Auto” ile 1,5 m/s²’ye kadar ayarlayabiliyorsunuz. Mekanik frenler sadece acil durumlarda devrede; opsiyonel PCCB ile 440 mm ön diskler 600°C’ye dayanıyor. Batarya ise 113 kWh brüt, 108 kWh net, çift taraflı sıvı soğutmalı lityum-iyon. Soğutma kapasitesi 100 ev tipi buzdolabına eşdeğer… Bu sayede -10°C’de bile kapasite kaybı yüzde 5’in altında… Rakiplerde yüzde 15-20… WLTP menzili Cayenne Electric’te 643 km, Turbo’da 624 km. Cd aerodinamik değeri 0,25 ile sınıfının en iyilerinden. Aktif aerodinamik parçalarla arkadaki aeroblade’ler yüksek hızlarda yüzde 7-9 menzil kazancı da sağlıyor.
Şarjda 800V mimari ile teorik 400 kW DC güç, pratikte yüzde 10’dan yüzde 80’e 16 dakikanın altında. 10 dakikada 325 km menzil eklenebiliyor. 400V istasyonlarda “bank charging” destekli. İlk kez bir Porsche’de 11 kW endüktif kablosuz şarj opsiyonu da var. “Quiet Charging” ile sıcak havalarda fan sesini kısabiliyorsunuz.
Şasi ise bambaşka bir otomotiv uzmanlığı… Adaptif havalı süspansiyon ve PASM standardının üstünde, ilk kez bir SUV’da sunulan Porsche Active Ride aktif sistemi adeta sihir. Her amortisördeki elektromekanik aktüatörler, gövdenin yatma, alçalma ve kalkma hareketlerini neredeyse tamamen yok ediyor. Virajlarda gövde yatışı yüzde 80 azalıyor. Kırık zeminlerde konfor maksimize olurken, yüksek hızlı viraj silsilelerinden yalpaya girmeden, fizik sınırlarına dikkatsizce yaklaşsanız bile güvenle çıkıyorsunuz. 5 dereceye kadar arka aks yönlendirme, dönüş çapını 12,7 m’den 11,6 m’ye indiriyor. Turbo’da standart olan PTV Plus, arka diferansiyel kilidiyle viraj performansını keskinleştiriyor. Off-road paketiyle yaklaşma açıları artırılıyor; ePTM sistemi 5 ms tepki süresiyle arazi koşullarında da maksimum çekiş sağlıyor. Römork kullanımında sistem, römork kütlesini algılayıp süspansiyon ve gaz tepkisini ayarlıyor.
Kabin içine baktığımızda; 14,25 inç kavisli OLED, dijital gösterge, opsiyonel 14,9 inç yolcu ekranından oluşan Porsche Driver Experience ile toplam 42 inç ekran alanı, 10 metre ötede 87 inç sanal alan yaratan AR destekli HUD; hepsi sürüş dikkatini bozmadan görüş alanınızın etrafında konumlanıyor. Yapay zekâ destekli Voice Pilot, doğal dille çoklu komutları işliyor. Fiziksel butonlar iklim ve sık kullanılanlar için korunmuş; “Ferry Pad” el dayama yüzeyi dinamik sürüşlerde güvenliği de artırıyor. İlk kez bir Cayenne’de sunulan yüzey ısıtma, kapı kolları ve orta konsolu da ısıtıyor. Panoramik tavan elektrokromatik, iletişim ışığı LED şerit şarj durumu ve karşılama mesajı veriyor. Aks mesafesi +128 mm ile 3.023 mm’ye uzamış ve arka diz mesafesi ciddi artmış. Bagaj 781-1.588 litre, frunk 90 litre. Çeki kapasitesi 3.500 kg’a kadar…
Bu çılgın asfalt sürüşlerine bir de Land Rover seviyesi off-road parkurları da eklenmiş… Hatta, bir ralli kros parkurunda da bu çılgın performansla lastikleri kazıdığı toprağı toz dumana çevirerek dönüp durduk… İçten yanmalı ve hibrit Cayenne’ler yanında elektrikli versiyonların zirveyi ele geçirebileceği aklımıza hiç gelmiyordu… Turbo Electric, plug-in hibrit Cayenne Turbo E-Hybrid’in pahalılığıyla da yarışacak, fakat sunduğu hız ve verimlilik mukayesesinde çok daha ekonomik olarak kabul görecek. Kabine yapay bir homurtu gönderip azami gücü anında devreye sokan, tedirginliği unutturan yol tutuşuyla bu dev Cayenne, binlerce direksiyon sıkmış benim için, kullanım keyfinde yepyeni, mest eden bir zirve…
1.156 HP
1.500 Nm
0-100 km/h 2,5 saniye
