İpek, yüzyıllardır zarafeti ve değerli dokusuyla moda dünyasının en özel malzemelerinden biri. Ancak geleneksel üretim yöntemi, ipekböceklerinin koza oluşturma süreci nedeniyle hayvan refahı açısından tartışılıyor. İpekböcekleri dut yapraklarıyla beslenerek kısa sürede büyütülüyor ve koza örme aşamasına getiriliyor. Kozalarını tamamlayan ipekböcekleri kelebek olarak çıkmadan önce, ipek liflerini bir arada tutan doğal yapıştırıcı serisini yumuşatmak için kozalar sıcak suya batırılıyor. Bu işlem, kozanın içindeki ipekböceğinin yaşam döngüsünü sonlandırıyor. Yaklaşık 450 gram ipek elde etmek için 2.500 ipekböceğinin kullanıldığı belirtiliyor.
Bu nedenle son yıllarda ipeğin özelliklerini koruyan, hayvansal kaynaklı olmayan alternatifler üzerine biyoteknoloji alanında çalışmalar hız kazandı. Alman biyoteknoloji şirketi AMSilk’in geliştirdiği biyomühendislik ürünü ipek de bu arayışın dikkat çeken örneklerinden biri.
Bu yeni nesil malzemenin moda dünyasındaki en görünür örneklerinden biri ise Paris Moda Haftası’nda ortaya çıktı. Balenciaga, AMSilk ile geliştirdiği iş birliği kapsamında biyomühendislik ürünü ipekten hazırlanan bir gece elbisesini haute couture koleksiyonunda sergiledi. Kreatif Direktör Pierpaolo Piccioli’nin marka için gerçekleştirdiği ilk haute couture sunumunun parçası olan koleksiyon, Paris Haute Couture Haftası sırasında Cité Internationale Universitaire de Paris’te tanıtıldı.
TİCARİ OLARAK DA SATIŞA SUNULDU
Bu iş birliği, AMSilk ipliklerinin Balenciaga’nın 2026 İlkbahar hazır giyim koleksiyonunda ticari olarak satışa sunulan ürünlerde kullanılmasının ardından geldi. Koleksiyonda seçkin mağazalarda ve çevrimiçi olarak satışa sunulan beyaz yakalı bir gömlek ile siyah bir gömlek elbise yer aldı. Böylece AMSilk’in malzemesi ilk kez tüketiciye yönelik moda ürünlerinde kullanılmış oldu.
AMSilk, örümcek ipeğinden ilham alan protein yapılarından hassas fermantasyon yöntemiyle ipek proteinleri üretiyor. Bu proteinler daha sonra ıslak eğirme yöntemiyle filamentlere dönüştürülüyor. Şirket, elde edilen ipliklerin örme, dokuma, boyama ve terbiye gibi standart tekstil süreçleriyle uyumlu olduğunu belirtiyor. Malzemenin tamamen protein bazlı, biyolojik olarak parçalanabilir ve mikroplastik içermeyen bir yapıya sahip olduğu ifade ediliyor.
Şirket aynı zamanda üretim kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar da yürütüyor. Endüstriyel ölçekte ipek proteini üretimini desteklemek amacıyla Ajinomoto Foods Europe ile ortaklığını da genişletiyor.
YÜZDE 97 DAHA AZ SU KULLANILIYOR
AMSilk Premium Filamentler Operasyon Direktörü Ulrich Scherbel, Vegonomist sitesine yaptığı açıklamada, malzemenin Balenciaga’nın couture koleksiyonunda kullanılmasını şirket açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Scherbel, haute couture’un işçilik ve sıra dışı malzemelerle kurduğu ilişkiye dikkat çekerken, bu uygulamanın biyoteknoloji destekli malzemelerin lüks modadaki potansiyelini ortaya koyduğunu belirtti.
AMSilk’e göre, üretim süreci geleneksel ipek üretimine kıyasla yüzde 97 daha az su kullanıyor ve yüzde 81 daha az karbondioksit emisyonu üretiyor. Bu verimlilikler, hassas fermantasyon kullanımı sayesinde elde ediliyor ve üretim hayvansal tarıma veya fosil yakıtlara dayalı girdilere bağımlı değil. AMSilk'in iplikleri, DNA düzenleme ve protein mühendisliği teknolojileri kullanılarak üretiliyor. Örümcek ipeğinin mekanik özelliklerinden ilham alan bilim insanları, bakterileri büyük ölçekte ipek proteinleri üretmek üzere tasarladılar. Bu proteinler, yerleşik üretim sistemlerine uygun tekstil kalitesinde ipliklere dönüştürülüyor.
BALENCIAGA İŞ BİRLİĞİ BAŞLANGIÇTI…
Ticari ölçekte üretimi desteklemek amacıyla AMSilk, kimya şirketi Evonik ile de ortaklığını genişletti. Evonik’in Slovakya’daki biyoteknoloji tesisinde oluşturulan özel üretim hattının, hassas fermantasyon yöntemiyle yüksek performanslı ipek proteini sağlaması hedefleniyor.
Balenciaga, AMSilk’in biyomühendislik yoluyla geliştirdiği ipeği perakende giyim ürünlerinde kullanan ilk moda markası oldu. İş birliği, farklı sektörlerdeki pilot projelerin ardından malzemenin moda alanında daha geniş bir kullanım potansiyeline işaret ediyor. AMSilk’in geliştirdiği malzemenin moda dünyasına girmesi, geleneksel ipeğe hayvansal kaynaklı olmayan alternatifler geliştirme yönündeki çalışmaların da dikkat çekici örneklerinden birini oluşturuyor.
