Uzun süredir yurtdışına çıkmıyorum. Türkiye’de son yıllarda artan vegan ürün çeşitliliği nedeniyle buna ihtiyaç da duymuyordum. Ama aybaşında Türkiye Sigorta’nın davetiyle Berlin’de kadın basketbol takımımızın maçlarını izlemeye gittim ve yine bir “keşke” çektim.
Berlin yolculuğumuzun başında Türk Hava Yolları’nın vegan seçeneğini değerlendirmem lazım. Eskiye göre epey değişiklik olduğunu söylemeliyim. Uçuşum sabahtı ve kahvaltı servisinde tofulu, lezzetli ve besleyici bir dürümün yanında meyve, vegan yoğurt, vegan margarin ve reçel seçenekleri vardı. Bence gayet makul bir vegan kahvaltıydı.
Berlin’de ilk öğle yemeği için İtalyan restoranı Cecconi’s Berlin tercih edildi. Bitki bazlı seçeneğin menüde bulunması artık sürpriz değil. Asıl sürpriz olan tatlısıydı. Avokadolu bir salata ile sebzelerin ardından ana yemek olarak ev yapımı vegan makarna yedim. Tatlı olarak ise vegan panna cotta vardı ve aşırı lezzetliydi. İlk Berlin öğünü için oldukça keyifliydi.
1000 TL’YE NELER ALDIM NELER!
Oldukça merkezi bir yerde bulunan otelimizden çıkıp Lidl ve Aldi’yi ziyaret ettim. Yanımda tabii ki soğutucu çantamı götürdüm. Aldi’de bulduklarımın fiyatlarına inanamazsınız. 17 Euro’luk bir alışveriş yaptım ki bunun TL karşılığı yaklaşık 1000 TL diyebiliriz. Dört çeşit vegan peynir, dört çeşit vegan salam, iki çeşit vegan sosis ve tabii ki vegan döner aldım. Bu fiyata bu kadar fazla ürünü Türkiye’de almam mümkün değil. Maalesef Haziran 2023’ten bu yana yüksek enflasyonla mücadele programı uygulanıyor olsa da TL’nin gerileyen alım gücü ve yüzde 30’un altına düşmeyen enflasyon bu farkın oluşmasına neden oluyor.
Akşam yemeği için grupla gitmek yerine tatlıyı tercih ettim ve yine otele çok yakın bir vegan donut dükkânına uğradım. Brammibal’s Donuts sadece vegan donut yapıyor ve bu küçük, sevimli dükkânda donutlar 3.5-5 Euro arasında değişiyor. Türkiye’de vegan donut bulmak sadece Moda’da mümkün sanırım. Berlin’de birkaç tane şubesi de var.
ŞNİTZELİ MUTLAKA DENEYİN
Otelde açık büfe kahvaltıda sanırım Almanya’da olduğumuz için benim beslenme tarzıma uygun bir şeyler maalesef yoktu ama vegan kahvaltı tabağı diye bir seçenekleri vardı. İki gün boyunca sabah kahvaltısını bu vegan tabakla yaptım ki tabak demek ayıp olur. Biri krem, üç çeşit peynir, salam, soslar, kızartma ve kinoa salatası ile doyurucu ve besleyici bir öğün oldu benim için. Öğle yemeği için Borchardt’a gittik; bu mekân şnitzeliyle ünlü. Tabii ki vegan şnitzel de menüdeydi. Muhteşem bir şnitzel deneyimi yaşadım. Türkiye’de birkaç mekân vegan şnitzel yapıyor ama Berlin’de yediğim kadar güzelini daha önce yememiştim. Fiyatı 17.5 Euro’ydu.
İkinci günün akşamı bir kaçamak yaptık ve sosis yemeye gittik. Almanya’nın ünlü bratwurst sosisini servis eden bu mekânda tabii ki vegan seçenekler de vardı. Vegan bratwurst tabağı aldım ve gerçekten bu kadar lezzetli bir sosisi Türkiye’de yemedim. Fiyatı da 13.5 Euro’ydu ki oldukça büyük bir tabak için bence gayet makul.
DÖNER BİZDE DE GÜZEL
Berlin’e üç günlük bir seyahat için gitmiştik ve buraya gelen her Türk gibi son durağımız Türk mahallesi oldu. Türk mahallesinde Hasır Döner’e gittik ve vegan döner seçeneği maalesef yoktu. Onun yerine patlıcanlı mezelerden oluşan bir tabak yaptılar. Ama ona çok yakın bir yerde, açılışı da o gün olan vegan dönerciye uğrama şansı buldum. Türkiye’de vegan dönerde oldukça iyi olan mekânlar var ama burası da gerçekten lezzetliydi.
Berlin, diğer Avrupa şehirleri gibi marketlerinde çok çeşitli ve ucuz vegan ürünlerle dolu bir şehir. Vegan süt fiyatı 1 Euro bile değil ki Türkiye’de en ucuzu 100 TL. Peynir fiyatları 400-500 TL arasında değişiyor, yoğurt ise yarım kilosu neredeyse 600 TL civarında. Vegan salam ve sosis yapan çok nadir işletme var ve onlar da küçük paketleri bence oldukça yüksek fiyata satıyorlar.
Avrupa’ya gidip ucuz vegan ürünleri gördükten sonra biraz moralim bozulsa da yine de Türkiye’de geldiğimiz noktayı çok olumlu buluyorum. 2018’e göre vegan ürün çeşitliliği karşılaştırma bile almaz, istediğimiz her ürün var neredeyse. Umarım enflasyonla mücadele başarıya ulaştığında vegan ürünleri de çok daha ucuza tüketebileceğiz.
