Kimin yası nasıl yaşayacağını bilmek ve bu konuda yargılamak mümkün mü? Sessizlik de bir yas biçimi, uzaklaşmak da; kimi için çalışmaya devam etmek, üretmek de. ‘Hamnet’ tam olarak burada duruyor. Kaybı açıklamaya, adlandırmaya ya da çözmeye çalışmadan yasla kurulan farklı ilişkileri gösteriyor.
Chloé Zhao, Maggie O’Farrell’ın çok satan romanından uyarladığı bu filmde bizi 16. yüzyıl İngiltere’sine götürüyor. Hikâye, doğadan ve bitkilerden güç alan, onlarla iç içe yaşayan genç bir kadın olan Agnes’in dünyasında açılıyor.
Eş zamanlı olarak genç Will’i, zalim babasının borçlarını ödemek için varlıklı komşularının oğullarına Latince ders verirken izliyoruz. Film, Shakespeare olduğunu bildiğimiz bu karakteri hemen isimlendirmiyor; bunu zamanla fark ediyorsunuz. Bu tercih, anlatıya çok özel bir sadelik katıyor. Pencereden baktığında Stratford’da “orman cadısının kızı” diye anılan Agnes’i görmesiyle peşinden gitmesi bir oluyor. Tanışmaları, yakınlaşmaları, tutkulu aşkları; beklenmedik bir hamileliği ve tüm engellere rağmen gelen evliliği beraberinde getiriyor.
En baştan itibaren Agnes’in doğayla kurduğu güçlü bağ, filme mistik bir atmosfer kazandırıyor. Genç kadının, doğum için evin boğuculuğundan kaçıp bedenini ve sezgilerini izleyerek ormanda, bir ağaç oyuğunun yanında doğum yapması bu yüzden şaşırtıcı gelmiyor.
Aile babası olan Will, zamanla babasının baskısı ve büyüyen ailenin sorumlulukları altında sıkışıyor. Yaratıcılığının zarar görmeye başladığını fark eden kişi yine Agnes oluyor. Onun ihtiyacını hisseden ve yeniden hamile olan Agnes, Will’i Londra’ya gitmesi için cesaretlendiriyor. Ancak Will’in yokluğunda evde yapılan bir doğum, dünyaya gelen ikizler ve yaklaşan salgın, hayatlarını geri dönülmez bir trajediye sürüklüyor. Çocuklarından birinin hastalıkla kaybı, aileyi aynı acının içinde bambaşka yönlere savuruyor.
Film Agnes’i merkeze alırken, William Shakespeare’i bir edebiyat ikonu olarak değil; bir baba ve bir eş olarak ele alıyor. William burada büyük eserlerin yazarı değil, evden giden, yokluğuyla iz bırakan bir adam. Zhao ve O’Farrell’ın birlikte kaleme aldığı senaryo, bu tercihle anlatıyı aile içinde yaşanan kayba odaklıyor.
Zhao, bu acıyı kameradan da kaçırmıyor. Yas sürecini örtmeden, hızlandırmadan, tüm ağırlığıyla gösteriyor. Özellikle annenin çaresizliği, izleyici için dayanması zor bir yoğunluğa ulaşıyor. Oyunculuklar olağanüstü. Jessie Buckley, Agnes rolünde yılın en etkileyici performanslarından birini veriyor. Sessizliği, bakışları ve duruşuyla duygularını çoğu zaman tek bir kelime etmeden aktarıyor. Paul Mescal da filmin ikinci yarısında karakterinin içsel dönüşümünü büyük bir incelikle taşıyor. Çocuk oyuncular da son derece etkileyici; özellikle Hamnet’i canlandıran Jacobi Jupe’in geleceğinin çok parlak olacağı aşikâr.
Teknik anlamda film kusursuza yakın. Görüntü yönetimi büyüleyici; doğa sahneleri, ışık kullanımı ve kamera hareketleri son derece etkileyici. Ses tasarımı ise filmin duygusal omurgasını taşıyan unsurlardan biri. ‘The Zone of Interest’ ve ‘Nope’ gibi çok farklı filmlerde imzası olan Johnnie Burn, son derece detaylı ve incelikli bir ses dünyası kuruyor. Efsane müzik adamı Max Richter, en sevilen eserlerinden biri olan ‘On the Nature of Daylight’’ı, film için yaptığı diğer müziklerle birlikte kullanıyor.
Sonuçta bu bir biyografi değil; Shakespeare’in ailesine dair sınırlı ve net olmayan bilgilerden yola çıkan bir kurmaca. “Olmak ya da olmamak” sorusu filmde de duyuluyor ama burada felsefi bir monologdan çok, kayıpla yüzleşen bir babanın sessiz sorusu gibi yankılanıyor. ‘Hamnet’, insanın yasla nasıl yaşadığını değil; onunla nasıl yaşamaya çalıştığını anlatan, sakin ama uzun süre akıldan çıkmayan bir film. Bu yaklaşımıyla ödül sezonunun en güçlü yapımlarından biri olmayı sürdürüyor. Duygusal olarak zorlayıcı bir deneyime hazırsanız, sinemada izlemek yerinde bir tercih olacaktır.
Bugün gösterime giren, Jessie Buckley ve Paul Mescal’ın başrollerini paylaştığı film, ‘Hamlet’ eserine ilham veren aile dramasını merkeze alırken, yasın sanata nasıl dönüştüğünü sakin ama sarsıcı bir dille anlatıyor.
