Yıllarını cephelerde geçirdi. Az uyudu, çok çalıştı, tehlikeleri göze aldı. İşgal altındaki bir ülkenin insanlarına yeniden ayağa kalkabileceklerini gösterdi ve bağımsızlık mücadelesine öncülük etti.
Kazanılan zaferin ardından durmadı. Çocukların okuyacağı okullardan üretim yapılacak fabrikalara kadar, bir ülkenin geleceğini inşa etmek için çalıştı.
Hayatının sonuna doğru, sağlığı giderek bozulurken bile kendisinden sonra gelecekleri düşündü.
Kendi el yazısıyla hazırladığı vasiyetinde nakit varlığını, hisselerini ve Çankaya’daki mallarını Cumhuriyet Halk Partisi’ne bıraktı. Kız kardeşi ve manevi kızlarının geçimini güvence altına aldıktan sonra kalan gelirin Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu arasında eşit olarak paylaşılmasını istedi.
Bir yıl önce de çiftlikleri, hayvanları ve demirbaşları Hazine’ye bağışlamıştı. Her şeyini milletine bıraktı ve hayata gözlerini yumdu. Kısacası o, hayatını milletine adamıştı.
Atatürk, ömrünü ve sahip olduklarını milletine adayarak kendinden daha büyük bir amaca hizmet etti. Türkiye’de ve dünyanın dört bir yanında kuşaktan kuşağa artarak devam eden sevginin sırrı da burada yatıyor. Bu yüzden olmalı ki bugün hâlâ onun adı söz arasında geçtiğinde bile insanların sesleri değişiyor, gözleri parlıyor.
Böyle bir hayat, insanın günlük yaşamına başka bir gözle bakmasına da neden oluyor. İnsan bunca emeği ne uğruna veriyor? Bunca çabanın sonunda ne elde ediyor?
Bugün pek çok insan, sabah uyandığı andan itibaren kendini bir koşuşturmanın içinde buluyor. Daha iyi bir işe, daha yüksek bir gelire ulaşmak için çabalıyor. Mutluluğun, bütün bunların sonunda kendisini beklediğine inanıyor.
“Şu terfiyi alırsam…” “Biraz daha fazla kazanırsam…” “Hayal ettiğim evi satın alabilirsem…”
İnsan terfi alıyor, geliri artıyor, daha büyük bir eve taşınıyor. Seviniyor, başardığını hissediyor. Ancak bir süre sonra heyecanla beklediği kazanımlara alışıyor; mutluluk yerini doyumsuzluğa bırakıyor. Gözünü yeni bir hedefe çeviriyor. Bu kez aradığını bulacağı umuduyla mutluluğun peşinden koşmaya devam ediyor.
Bu duruma İngilizcede ‘rat race’, yani ‘fare yarışı’ deniyor. Kavram, sürekli koşmasına rağmen bir yere varamayan farenin tekerlek içindeki hareketini çağrıştırıyor.
Daha çok kazanmak için daha çok çalışan, geliri arttıkça harcamaları büyüyen, bir zamanlar hayalini kurduğu yaşamı sürdürebilmek için daha da fazla çalışmak zorunda kalan modern insanın durumunu anlatıyor.
Bu döngüyü açıklayan kavramlardan biri Philip Brickman ve Donald Campbell’ın 1971’de ortaya koyduğu ‘hedonik koşu bandı’dır.
İnsan, hayatındaki olumlu değişikliklere zamanla alışır. Bir zamanlar büyük heyecanla beklediği kazançlar sıradanlaşınca, aynı mutluluğu yeniden hissetmek için daha fazlasını arar.
Sonu gelmeyen bu yarıştan çıkmanın yolu, kendini aşan bir amaca hizmet etmekten geçer.
Atatürk’ün yaşamı, kendini aşan bir amaca adanmışlığın güçlü bir örneğidir. Zamanını, bilgisini, cesaretini ve emeğini milletinin bağımsızlığına ve geleceğine adamıştır.
Elbette herkesin bir ülkenin kaderini değiştirmesi beklenemez. Ancak her insan, sahip olduğu imkânlarla bir başkasının hayatına dokunabilir. Bir yönetici, çalışanının yeteneğini fark edip ona kendini göstereceği bir fırsat verebilir. Bir iş insanı, bir öğrencinin eğitimini destekleyebilir, deneyimini paylaşarak onun geleceğe hazırlanmasına yardımcı olabilir.
Kimi zaman bir sorunun çözümüne katkıda bulunmak, kimi zaman zor günlerden geçen birini dinlemek hayata anlam katar.
Atatürk’ün şu sözleri, bu arayışa yol gösterir:
“Hayatta tam zevk ve saadet, ancak gelecek nesillerin şerefi, varlığı, mutluluğu için çalışmakta bulunabilir.”
